Avrupa Parlamentosu'nun (AP) yeni Türkiye raporunda, geçen seneki raporun iade edilmesine yol açan ve Ankara'yı 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarını soykırım olarak tanımaya çağıran ifadelere atıf yapıldı.
Strasbourg’da AP'nin genel kurulunda görüşülen raporla ilgili yazılı ve sözlü değişiklik önergelerinin görüşülmesinin ardından yapılan oylamada, 375 kabul, 133 red ve 85 çekimser oyu kullanıldı.
AP Türkiye Raportörü Kati Piri'nin hazırladığı raporda, Türkiye, sığınmacılara ilişkin çalışmalarından dolayı övüldü. Raporda, Türkiye'nin dünyada en çok sığınmacıyı ağırlayan ülke olduğu, büyük insani katkılar sunduğu vurgulanarak, Suriyeli sığınmacılara çalışma izni verilmesi kararından duyulan memnuniyet dile getirildi. Türkiye'nin sığınmacılar için bedava sağlık ve eğitim imkanı sağladığı da vurgulanan raporda, AB ve Türkiye arasında sığınmacılara ilişkin varılan mutabakatın, yasa dışı geçişlerin keskin bir şekilde azalmasını sağladığının altı çizildi.
Türkiye vatandaşları için vizelerin ise tüm kriterlerin karşılanması durumunda kaldırılacağı vurgulanan raporda, AB Komisyonu'ndan bu konuda Türkiye'ye teknik destek vermesi istendi.
"PKK'yı kınıyoruz"
Güneydoğu'daki güvenlik durumunun kötüleşmesinden endişe duyulduğu da belirtilen raporda, "Türkiye'nin terörle mücadeledeki meşru hakkını tanıyoruz. Ancak güvenlik önlemlerinin hukukun üstünlüğü ve insan haklarına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini vurguluyor, terör operasyonlarının orantılı gerçekleşmesi ve bunların toplu cezalandırmaya dönüştürülmemesi gerektiğinin altını çiziyoruz" ifadelerine yer verildi.
Metinde PKK'ya da değinilerek, "AB terör örgütleri listesinde olan PKK'nın şiddete dönmesini kınıyor ve meşru bulmuyoruz. Kürt sorununun şiddetle çözülemeyeceğini vurguluyor ve Türk hükümetine sorumluluğu alarak kapsayıcı ve sürdürülebilir bir çözüm için görüşmelere yeniden başlaması çağrısı yapıyoruz. PKK'yı silahlarını bırakmaya, terör yöntemlerini terk etmeye, barışçıl ve yasal yollarla isteklerini duyurmaya çağırıyoruz. PKK'nın güvenlik güçleri ve sivillere yönelik saldırlarını şiddetle kınıyor, YDG-H militanlarının barikat kurmaları ve hendek kazmalarından ciddi kaygı duyuyoruz" denildi.
Bazı üyelerin, PKK'nın terör örgütleri listesinden çıkarılması ile "PKK'nın şiddete dönmesinin kınandığı" ifadesinin "PKK'nın şiddete dönmesinden büyük esef duyulduğu" şeklindeki önergeleri ise kabul edilmedi.
AP raporunda, Türkiye'nin PKK'nın Suriye uzantısı PYD güçlerine yönelik aldığı güvenlik tedbirleri ise örgütün adı belirtilmeden kınandı. Raporda, "Türkiye'nin kuzey Suriye'deki Kürt güçlerine askeri müdahalesini kınıyoruz. Bu durum, DAEŞ karşıtı mücadele ile barış ve güvenlik çabalarını tehlikeye atıyor" iddiasında bulunularak, Türkiye'den PYD'nin Cenevre'deki Suriye barış görüşmelerine katılmasına getirdiği engeli kaldırması istendi.
1915 olaylarına atıf
Yeni raporun, geçen yılki raporda yer alan ve Türkiye'nin 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarını soykırım olarak tanıması yönündeki isteğe atıf yapması dikkati çekti.
Değişiklik önergeleriyle metne giren atıf, raporun hazırlayıcısı Piri tarafından "Her raporda, ilgili ülkeye ilişkin daha önce alınan kararlara yer veriyoruz. Bildiğiniz gibi, geçen sene 1915 Ermeni soykırımının 100. yılında bir karar aldı. Buna atıfta bulunmak mantıklı. Konuya ilişkin raporda bir paragraf yok ve üyelik müzakerelerinin de bir parçası değil gemiş senelerde olduğu gibi. Ancak kendi kararlarımızı reddedemeyiz" şeklinde savunuldu.
Bu açıklamaya rağmen Piri, 17 Şubat tarihli ilk taslakta bu konuya atıf yapmamıştı. AP'nin raporu geçen sene aynı atıf nedeniyle Türkiye tarafından iade etmişti
AP raporunda, "Türkiye'de yargı bağımsızlığı, toplanma özgürlüğü, ifade özgürlüğü, insan haklarına saygı ve hukukun üstünlüğü gibi alanlarda son yıllarda görülen yavaşlamadan" derin endişe duyulduğu belirtilirken "hapisteki tüm gazetecilerin derhal serbest bırakılması" talebi yer alıyor.
Üyelik sürecinin canlandırılması ve yeni fasılların açılmasının somut bir ilerlemeye yol açacağı belirtilen raporda, Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin bloke ettiği Yargı ve Temel Haklar (23) ile Adalet, Özgürlük ve Güvenlik (24) fasıllarının açılması gerekliliğine işaret edildi.
Kıbrıs
Raporda, Kıbrıs sorununun Türkiye-AB arasındaki ilişkileri etkilediği belirtilerek, bu yüzden de tüm taraflardan çözüme dönük gayret göstermeleri istendi. Türkiye'nin Kıbrıs Rum Kesimi gemi ve uçaklarını liman ve havaalanlarını açması gerektiği savunularak, bunun üyelik müzakerelerini önemli ölçüde güçlendireceği iddia ediliyor. Müzakerelerdeki ilerlemeden memnuniyet duyulduğu kaydedilen raporda, Türkiye'nin çözüme katkı sağlaması, askerlerini çekmesi ve Maraş'ı BM'ye vermesi talep ediliyor.
Türkiye'nin AP raporuna yaklaşımı
Rapor açıklanmadan önce AA'ya açıklamalarda bulunan AB Bakanı ve Başmüzakereci Volkan Bozkır, Türkiye’nin hassasiyetle yaklaştığı belli konular olduğunu vurgulamıştı. Bozkır, Türkiye'nin bu raporda yer almasını kabul edemeyeceği 3 unsuru, 1915 olaylarının sözde soykırım olarak yanlış şekilde değerlendirildiği bir ifadenin girmesi, PKK'nın AB terör örgütleri listesinden çıkarılma talebi ve Türkiye’nin müzakere sürecinin yavaşlatılması ya da askıya alınması, Türkiye’ye üye olması için sağlanan fonların kesintiye uğraması gibi bir tavsiye şeklinde sıralamıştı.
Bu arada kabul edilen raporun bugüne kadar hazırlanan en olumsuz rapor olduğu ve Türkiye’ye çok sert eleştiriler yöneltildiği belirtiliyor.
"AP Raporu'nu yok hükmünde ve geçersiz kabul ediyoruz"
Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Başkanı ve AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Kasım Gülpınar, "AP'nin 15 Nisan 2015'te kabul ettiği, 1915 olaylarının yüzüncü yılıyla ilgili tek taraflı Ermeni anlatılarına dayalı talihsiz kararına, bu seneki AP Raporu'nda atıf yapılması, raporun objektifliğini ve güvenirliğini zedelemiştir. Bu nedenle, AP Raporu'nu geçen sene olduğu gibi bu yıl da yok hükmünde ve geçersiz kabul ediyoruz. Rapor gönderildiğinde AP'ye iade edilecektir." dedi.
Gülpınar, AK Parti İstanbul Milletvekili Ahmet Berat Çonkar ile TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, AB Komisyonu'nun 2015 Türkiye İlerleme Raporu'na dair, Avrupa Parlamentosu (AP) Kararı'nın AP Genel Kurulu'nda bugün yapılan oylama ile kabul edildiğini belirtti.
Türkiye-AB ilişkilerinin son derece yoğun ve tarihi bir süreçten geçtiğine işaret eden Gülpınar, geçtiğimiz Kasım ayından itibaren üç kez Türkiye-AB Zirvesi gerçekleştiğini belirtti.
Gülpınar, zirvelerde, katılım müzakerelerinin yeniden canlandırılması, başta siyasi, ekonomik ve enerji diyalogları olmak üzere Türkiye-AB üst düzey diyaloğunun güçlendirilmesi, Vize Serbestisi Diyaloğu sürecinin hızlandırılması, Göç Yönetiminde Yük Paylaşımı, Terörle Mücadelede İşbirliği, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi gibi kritik öneme haiz alanlarda çok önemli somut kararlar alındığını ve bu kararları belirlenen takvim doğrultusunda hayata geçirdiklerini vurguladı.
18 Mart 2016 Türkiye-AB Zirvesi'nden bu yana bu çabanın somut sonuçlarının alınmaya başlandığını aktaran Gülpınar, şunları söyledi:
"Böyle bir dönemde kabul edilen raporun ne yazık ki geçen sene olduğu gibi bu sene de temel amacından saptırıldığını ve ön yargılarla dolu olduğunu müşahede ediyoruz. AP'nin raporu esas olarak, Ekim 2015'de AB Komisyonu'nun yayımladığı Türkiye İlerleme Raporu'na ilişkin görüşlerini açıkladığı ve hiçbir bağlayıcılığı olmayan, siyasi nitelikli bir karar metnidir. Bununla birlikte bir AB kurumu tarafından yayımlanan raporun objektif olması gerekir.
Ancak AP'nin 15 Nisan 2015'te kabul ettiği 1915 olaylarının yüzüncü yılıyla ilgili tek taraflı Ermeni anlatılarına dayalı talihsiz kararına bu seneki AP Raporu'nda atıf yapılması, raporun objektifliğini ve güvenirliğini zedelemiştir. Rapor'da 15 Nisan 2015 Kararı'na yapılan atıf, sadece tarihi çarpıtmakla kalmamış, Türkiye-AB ilişkilerinin ortak zirvelerle ivme kazandığı dönemin ruhuna ve dinamizmine de aykırı düşmüştür. Bu nedenle, AP Raporunu geçen sene olduğu gibi bu yıl da yok hükmünde ve geçersiz kabul ediyoruz. Rapor gönderildiğinde AP'ye iade edilecektir."
Gülpınar, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki son gelişmelerin da raporda tek taraflı olarak yansıtıldığını belirterek, "AB ülkelerinde bir terör eylemi olduğunda acıları paylaşan ve terörü kınayan ancak Türkiye'de terörist saldırılarda vatandaşlarımız hayatını kaybederken, 'terörle mücadelede orantılılık' ve 'ateşkes' gibi ifadeler kullanmayı tercih eden hiçbir anlayışı kabul etmemiz, hoş görmemiz mümkün değildir." diye konuştu.
"Türkiye'nin terörle mücadelesini anlamaktan uzak"
Türkiye'nin bölgedeki sivil halkın yaşam hakkının korunmasına yönelik çok yönlü çalışmalar yürüttüğüne dikkati çeken Gülpınar, "ortak hedefler ve ortak çıkarlar" temelinde samimiyetle yürütülen AB sürecinin, AB kurumları tarafından da desteklenmesinin başta AB üyeliği olmak üzere, ortak hedeflere ulaşılması bakımından önemli olduğunu kaydetti.
Türkiye-AB ilişkilerinin esasının Türkiye'nin AB'ye katılım süreci olduğuna işaret eden Gülpınar, şöyle konuştu:
"Türkiye'nin katılım müzakereleri yürüten konumunu yok sayan ve müzakere sürecimizde önümüzü tıkama amacını taşıyan bu ve bunun gibi kararlar ülkemizin AB'nin ortak hedefleriyle bağdaşmamaktadır. Bu gibi ön yargılı siyasi tutumları içeren kararlar sadece Türkiye'nin AB'ye üyelik sürecine değil Avrupa'nın bütünleşme sürecine de hiçbir katkı sağlamayacak ve tarihin karanlık sayfalarında kalmaya mahkum olacaktır." (AA)



