Putin, Japonya Başbakanı Shinzo Abe ile görüşmesi sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında Suriye ile ilgili soruları cevaplandırdı.

"Erdoğan ile anlaştık"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı son telefon görüşmesiyle ilgili Putin, “Geçen gün telefon konuşmasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çatışan taraflara barış görüşmelerinin Kazakistan’ın başkenti Astana’da yeni bir zeminde devam etmesini önerme hususunda anlaştık. Biz kendi tarafımızdan Suriye yönetimine, Türkiye Cumhurbaşkanı ise silahlı muhalefet temsilcilerine öneride bulunacak. Çatışmanın taraflarının kabul etmesi durumunda Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’e bu süreci desteklemesi için ricada bulunacağız.” şeklinde konuştu.

Bu yeni zeminin Cenevre görüşmelerine rekabet edecek bir platform değil, Cenevre görüşmelerini tamamlayacak bir platform olacağına dikkat çeken Putin, her durumda siyasi çözüm aramanın doğru olacağını belirtti.

Sivillerin hayatını korumak için silahlı grupların Halep’ten çıkarılması hususunda Ankara ile daha önce anlaştıklarını hatırlatan Putin, “(Suriye’de) ne olduğuna bakılırsa, özellikle Türkiye Cumhurbaşkanı ile St. Petersburg ziyareti esnasında anlaşmaya vardığımız şeyler gerçekleşmektedir. Biz her şeyden önce sivillerin hayatını korumak için silahlarını bırakmaya hazır olan bu grupların tahliyesine Türkiye’nin yardımcı olması hususunda anlaşmıştık.” diye konuştu.

Putin, Halep’in kurtarılmasından sonra durumun normalleşmesi için bir sonraki aşamanın ise ateşkesin sağlanması olduğunu vurguladı.

Ayrıca Putin, Palmira’nın düşmesini ise uluslararası koalisyonun ve Suriye ordusunun koordinasyonsuzluğunun sonucu olarak niteledi.

"Rusya ve Türkiye birbirine güvenerek hareket ediyor"

Rusya ve Türkiye'nin Halep'teki gelişmelerin yaşandığı bu süreçte birbirine güvenerek hareket ettiği bildirildi. Dışişleri Bakanlığının bir yetkilisi, "Rusya verdiği sözlerin hepsinin arkasında durdu. Ve Türkiye'nin de bir söz verdiği zaman arkasında duracağını bir kere daha görmüş oldular. Esasen bu iş birliği iki ülke arasındaki güvenin de güçlü bir şekilde tekrar tesis edilmesinde vesile oldu. Burada Rusya gerçekten anlaşmanın uygulanması için bazen rejim ve diğerlerini karşısına alma pahasına sözünde durdu." dedi.

Halep'teki gelişmeler konusunda diplomasi muhabirlerine bilgi veren yetkili, Türkiye'nin Suriye konusunda çok taraflı görüşmelerden bir sonuç elde edemediğini, Rusya ve İran gibi önemli aktörlerle çözüm arayışına girdiğini söyleyerek, bu üç ülkenin de Suriye'nin toprak bütünlüğü konusunda hemfikir olduğunu ifade etti.

Rejimin Halep'e, orada El Nusra olduğu iddiasıyla saldırdığını hatırlatan yetkili, "Oysa 200 civarında El Nusra. Geri kalan muhalefet. Amaç onları kullanarak Halep'e saldırmak." iddiasında bulundu.

Ilımlı muhalefetin terör örgütleriyle ayrıştırılması konusunda muhalefete de net mesajlar verdiklerini anlatan yetkili, Suriye'nin birlik ve bütünlüğünün sağlanabilmesi için DEAŞ, El Nusra ve YPG gibi örgütlerle mücadele etmek gerektiğinin altını çizdi.

İstanbul'daki terör saldırısını gerçekleştiren saldırganlardan birinin Suriye'den, kullanılan patlayıcıların da yurt dışından geldiği bilgisini veren yetkili, bu bağlamda Türkiye'nin ABD'ye "PKK ile PYD arasında bir fark olmadığını" anlatmaya çalıştığını söyledi.

Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "Suriye'nin çıkarıyla bizim çıkarımız örtüşebilir ama bu Suriye'deki şu anda meşru da olmayan Esed'in ve yanındaki yakın çalıştığı insanların çıkarı değil, tüm Suriye halkının çıkarı." diyerek, Türkiye'nin ancak siyasi dönüşüm sonrası tüm Suriye'yi yönetecek yeni yönetimle temas kurabileceğini belirtti.

Halep'ten çıkan insanların İdlib'e geldiklerini belirten yetkili, ancak daha önce rejimin bu kenti de vurması nedeniyle burada kalmak istemeyenleri Türkiye'nin sınırın diğer tarafında kuracağı kamplarda misafir ederek, ihtiyaçlarını karşılayabileceğini dile getirdi.

Dışişleri yetkilisi, şunları kaydetti: "Hepsinin aynı anda Türkiye'ye alınması gerçekçi bir yaklaşım değil, yani insani boyutu başka bir şey, bir de güvenlik boyutu var. Yani araya sızma olmasın, çünkü başka şeyler olabilir. Ama esas konu bu insanların çoğu da şu anda mecbur kalmazsa Türkiye'ye gelmek istemiyor."

İşin mali boyutuna Türkiye'nin hazır olduğunu dile getiren yetkili, Almanya Başbakanı Angela Merkel'in Halep'ten gelecek siviller için 50 milyon avro ayırdıklarını söylediğini bildirdi.

"Rusya ve Türkiye birbirine güvenerek hareket ediyor"

İran'ın bölgede 2 köyü Fua ve Kefreya köylerinin boşaltılmasını istediğini, ancak buna karşılık Türkiye'nin bir ay önceki anlaşmaya sadık kalınmamış olması nedeniyle güvenemediğini dile getirdiğini ifade eden yetkili, diğer taraftan da muhalefetin bu köylerin ellerinden gitmesi halinde hiçbir kozları kalmayacağını ve endişe duyduğunu anlattı.

Dışişleri yetkilisi, "Ama şu süreçte gerçekten Rusya ve Türkiye birbirine güvenerek hareket ediyor ve Rusya verdiği sözlerin hepsinin arkasında durdu. Ve Türkiye’nin de bir söz verdiği zaman arkasında duracağını bir kere daha görmüş oldular. Esasen bu iş birliği iki ülke arasındaki güvenin de güçlü bir şekilde tekrar tesis edilmesinde vesile oldu. Burada Rusya gerçekten anlaşmanın uygulanması için bazen rejim ve diğerlerini karşısına alma pahasına sözünde durdu." görüşünü dile getirdi.

"Kerry ve CIA, Türkiye'den özür diledi"

Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin 2014'te Türkiye'yi DEAŞ'ten petrol almakla suçladığını, ancak kendisinden kanıt istenmesi üzerine sunduğu belgelerdeki koordinatların Kilis Belediyesine ait asfalt şantiyesine ait olduğunun ortaya çıktığını anlatarak, daha sonra Kerry'nin sözlü, CIA'in de yazılı olarak Türkiye'den özür dilediğini ifade etti.

Fırat Kalkanı Harekatı'nın güvenli bölgenin sağlanması için başlatıldığını ve Münbiç'teki PYD unsurlarının tamamen Fırat'ın doğusuna geçtiğinden emin olmak için ABD ile ortak bir heyet gönderildiğini söyleyen yetkili, bu bölgede güvenli hale geldikten sonra sivil insanların yerleştirilebileceğini vurguladı.

Yetkili, bu bölgede başta konut olmak üzere yaşam alanı oluşturmak için bazı çalışmaların olduğu bilgisini de verdi. 

Türkiye-AB ilişkileri 

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Donald Tusk'un, Türkiye ile bir zirve düzenlenmesini görüştükleri açıklamasını da değerlendiren yetkili, birliğin tekrar yakınlaşma arzusu olduğunu belirtti.

Türkiye'nin vize serbestisine yönelik olarak terörle mücadele yasasında değişiklik yapmasının şu süreçte ve şartlarda mümkün olmadığını vurgulayan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "Bunu önermek demek, halk nazarında bu hükümetin görevini bırakması demek." şeklinde konuştu.

Yetkili, Türkiye'nin son önerisini de vererek "gelin bir somut takvim üzerinde çalışalım" diyeceğini de sözlerine ekledi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Bakanlıkta Halep’teki mevcut duruma ilişkin basını bilgilendirme toplantısı düzenledi.

Halep'teki sivillerin tahliyelerinin tamamlanmadığını söyleyen Çavuşoğlu, kentten ayrılmak isteyen çok sayıda kişinin bulunduğunu ve bunların sivil olduklarını kaydetti.

"Basınımızda sanki bir zirve olacak yansıdı, öyle değil"

Suriye'deki iç savaşa çözüm bulmak amacıyla çatışan taraflarla birlikte Türkiye ve Rusya'nın Kazakistan'ın başkenti Astana'da yapılacağı söylenen toplantıya değinen Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde konunun gündeme geldiğini belirtti. Çavuşoğlu, "Cumhurbaşkanımızla Putin'in telefon görüşmesinde Putin'in şöyle bir önerisi oldu; yani ateşkes sağlandıktan sonra muhalif gruplarla rejimin temsilcilerinin üçüncü bir ülkede görüşmesinde fayda var. Basınımızda sanki bir zirve olacak Cumhurbaşkanımızla Putin bir araya gelecek gibi yansıdı, öyle değil." diye konuştu.

Çavuşoğlu, Halep'teki farklı mezhepsel yapıdaki bazı köylerin kuşatma altında olmasıyla ilgili de "Bazı Şii köylerin ya da Sünni köylerin karşılıklı boşaltılması ya da insani yardımların ulaşması ile ilgili daha önce bir anlaşma sağlandı. Bu anlaşma o karşılıklı Şii ve Sünni köyleriyle ilgiliydi. Bunların arasındaydı ama burada Halep'teki durum farklı. Bence bu anlaşmaların da uygulanması lazım. Sünni Şii hiç ayrım yapılmaksızın Fua ve Kefreya köyleri bunlar, Şii köyler.  Diğer yandan Zebedani ve Madaya, Sünni köyler. Bunlar karşılıklı kuşatılmış. Bu dört köyde yaşayanlar da insan ve hiç ayrım yapılmaksızın bu insanların da bu kuşatmadan kurtulması gerekiyor. Bizim bu konularda tutumumuz bellidir." ifadelerini kullandı.

Çavuşoğlu şunları kaydetti:

''Suriye'de siyasi geçiş sürecine acilen ihtiyaç var

''7 bin 500 kişi kurtarıldı. Hasta, yaralı, kadın ve çocukları öncelikle Türkiye’ye alıyoruz

''Bizim arzumuz Suriye’de ateşkes sağlansın

''Suriye'de kalıcı çözüm için Rusya ve İran'ın yapıcı rolü önemlidir

''Rejimle bizim doğrudan görüşmemiz söz konusu değildir (AA)