Amerika’da yayın yapan New York Times gazetesi, Suud’un Hizbullah’a karşı mücadele etmek ve İran’ın Lübnan’daki nüfuzuna ket vurmak için detaylı bir plan yaptığını, bu plana göre Lübnan’daki Filistin mülteci kamplarında yaşayan “milisleri” silahlandırmayı hedeflediğini iddia etti.
Suud yönetimi New York Times’da yer alan bu haberi şiddetle yalanlamış olsa da, Lübnan’dan gelen haberler Lübnan’daki aşırılık yanlısı radikal bazı grupların Filistin mülteci kamplarındaki faaliyetlerini artırdıklarını, Hizbullah karşıtı propaganda yaptıklarını ve bölgedeki İran tehlikesine ısrarla dikkat çektiklerini aktardı.
Lübnan’da yaşayan Filistinlilerin sayısı, son yayınlanan resmi istatistiklere göre 174.000’e ulaşıyor. Ancak resmi rakamın gerçek rakamdan çok daha az olduğu da ifade ediliyor. Tamamı Sünni olan Filistinlilerin büyük çoğunluğu mezhepçilikten uzak bir tavır belirleyerek itidalli ve tarafsız olmayı tercih ediyorlar ve bu kişilerin de büyük çoğunluğu Fetih ya da Halk Kurtuluş Cephesi gibi milliyetçi kuruluşlara mensuplar…
İslami Direniş Hareketi Hamas ise Filistinli mülteci kamplarında giderek artan bir etkiye sahip… Bu bağlamda Hamas’ın mevcut yönetiminin İran ve Hizbullah’la olan ilişkilerini yeniden tesis etme sürecine girmesiyle Lübnan’daki mülteci kampları üzerinden kurulan bu planın da başarısız olmasını umuyoruz.
Geçtiğimiz ay Mahmud Abbas’la görüşen Suud Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Filistinli güvenilir kaynaklarda yer alan habere göre, şayet Filistinliler Hizbullah’a karşı harekete geçmeye karar verirse Suud’un bu anlamdaki bir girişimi finanse etmek isteyeceğini, Mahmud Abbas’ın ve Fetih hareketinin bu anlamdaki bir girişime katkı sunmasını temenni ettiğini ifade etmişti. Suud’un bu hamlesi Lübnan’daki gerilimi artırmak ve Hizbullah’ı zor duruma sokmak için Lübnan Başbakanı Saad Hariri’nin istifasını talep etmelerinin ardından geldi.
Mahmud Abbas Suud’a istediği cevabı vermedi. Biraz kaçamak bir cevapla vakit kazanmayı amaçlayarak konuyu Ramallah’a dönünce Filistin yönetimiyle görüşeceğini söyledi.
Öte yandan Lübnan’daki mülteci kamplarındaki durumun kritik olduğu, bu kampların giderek “bağımsız gettolara” dönüşmeye başladığı, kamplarda yaşanan sefaletin aşırı boyutlara ulaşmış olmasının çok sayıda Filistinli genci Amerika’ya, Avrupa’ya, Kanada’ya göç etmeye teşvik ettiği ifade ediliyor. Filistinliler Lübnan’daki 60’dan fazla mesleği icra etmekten engelleniyorlar. Daha önceden kamplara büyük yardımlar yapan Filistin Kurtuluş Örgütü’nün faaliyetleri de ciddi manada azaldı. Şu anda Filistinli bir esirin ailesine aylık olarak ödenen miktar 30 doların altına düştü.
Bu yüzden de Lübnan’da Suud’a müttefik olan ve Sünni mezhepçiliği yapan grupların mülteci kamplarının içerisinde bulunduğu bu zor koşulları istismar ederek mezhepçi kavgaları körüklemesi çok da imkansız gözükmüyor. Özellikle de kampta Suriye krizinden söz eden, krizin “mezhepçi” yorumlarla açıklayan, Hizbullah ve İran’ı “düşman” olarak tanımlayan konuşmalara yer veriliyor olsa da henüz bu konuşmaların etki alanı sınırlı oluyor.
Suriye krizinde sona gelinmiş olması, Filistinli grupların bu krizden gereken dersi üzerlerine almış olmaları, bu dönemde atılan bazı hatalı adımlardan geri dönülmüş olması, Amerika ya da Körfez destekli muhalif gruplardan uzak duran bir tavrın benimsenmesi Suud’un bu planlarının sınırlı etki bırakmasına, hatta belki de sonuçsuz kalmasına sebep olacak gibi duruyor. Ancak Müstakbel Hareketi’nin ikiye bölünmesi, Saad Hariri’nin Lübnan’da çıkartılmaya çalışılan olaylara karşı kendisini siper ederek istifasını geri çekmesi, ikiye bölünen Müstakbel Hareketi’nin diğer kanadını temsil eden ve Riyad yönetimine yakınlığıyla tanınan Eşref Rifi’nin ılımlı denebilecek ve Lübnan’da istikrarın bozulmasını istemeyen Sünni gruplar tarafından rağbet görmemesi, öte yandan Saad Hariri’nin hala yönetim koltuğunda olması da ayrıca önem arz eden konular olarak karşımızda duruyor.
Lübnan’da misafir konumunda olan Filistinliler, bu zamana kadar hep işgalci İsrail’e karşı direnişin safında yer aldılar. Bundan sonra da öyle olmaları, fitne tuzağına düşmemeleri gerekiyor. Zira bu tuzağa düşerlerse Amerika’nın safına geçmiş, İsrail’e düşman değil müttefik olmuş olurlar.
Filistinlilerin işgale karşı direnişin safında yer almaları, Filistin mülteci kamplarındaki durum kötüleşse de Filistinli mülteci kamplarının mezhepçilik pazarında kullanabilecekleri bir malzeme olmadıklarını ortaya koymaları gerekmektedir. Bu dava uğruna binlerce şehit veren, büyük fedakarlıklar ortaya koyan mülteci kamplarının İsrail’e karşı mezhebi ne olursa olsun direnişin safında yer almaktan başka bir seçeneği yoktur. (Ajanslar)



