Dün Riyad'daki Suudi Arabistan-ABD Yatırım Forumu'nda konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'deki durumu Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MbS) ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştükten sonra yaptırımların durdurulmasına karar verdiğini açıkladı.
8 Aralık'ta Beşar Esad'ı devirerek Şam'da yönetimi ele geçiren Kaide bağlantılı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) bünyesindeki güçler Alevi katliamları ve Dürzilere saldırılarla Suriye'nin birliğine dinamit döşerken, "Ülkeyi istikrara kavuşturmada ve barışı korumada başarılı olacak yeni bir hükümet var" iddiasında bulunan Trump'ın şu sözleri ayakta alkışlarla karşılandı:
"Suriye'deki durumu Veliaht Prens [Muhammed bin Selman] ve geçen gün beni arayıp çok benzer talepte bulunan Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüştüm. Ortadoğu'daki diğer saygın arkadaşlarım da aynısını söyledi. Artık Suriye'ye uygulanan yaptırımların durdurulmasını emredeceğim, böylece onlara büyüklük şansı vereceğim."
Suriye yaptırımlarının "acımasız ve felç edici olduğunu, geçmişte bir amaca hizmet ettiğini, ancak artık ihtiyaç duyulmadığını" söyleyen ABD Başkanı, "Şimdi parlamalarının zamanı geldi. Hepsini kaldırıyoruz. İyi şanslar Suriye. Bize çok özel bir şey göster" dedi.
Trump, bu sözler karşısında yüzünde güller açan en ön sıradaki Selman'a, "Veliaht Prens için neler yapıyorum" sözleriyle takıldı.
Trump'ın kendini Suriye Cumhurbaşkanı ilan eden Colani ile 14 Mayıs'ta (bugün) Riyad'da Körfez liderleriyle düzenleyeceği zirvenin arasında görüşeceği haberlerine de doğrulama geldi. Axios'a konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi "Başkan, yarın Suudi Arabistan'dayken Suriye Cumhurbaşkanı'na merhaba demeyi kabul etti" dedi.
Forumun düzenlendiği Kral Abdülaziz Uluslararası Konferans Merkezi'nden ayrılırken, bir muhabirin bağırarak "Suriye Cumhurbaşkanı'yla görüşecek misiniz" diye sorması üzerine, Trump, başını sallayarak, "Sanırım öyle" yanıtını verdi.
ABD'nin öldürdüğü IŞİD lideri Ebu Bekir Bağdadi tarafından örgütün Suriye kolunu kurmakla görevlendirilen, yine ABD'nin "terör örgütü" olarak tanımladığı El Kaide'nin Suriye koluna dönüşen HTŞ'nin lideri Colani, dün 13 Mayıs itibarıyla Washington'ın "Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist" listesinde yer almaya devam ediyordu.
ABD'nin Suriye Büyükelçiliği'nin Colani için "Bu teröristi durdurun" yazısı eşliğinde 10 milyon dolar ödül ilanı paylaşımı da dün itibarıyla X'te durmaya devam ediyordu.
25 yıl sonra ABD ile Suriye başkanları arasındaki ilk görüşmeyi yapmaya hazırlanan Trump, yanısıra ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun bu hafta Türkiye'de HTŞ'nin Dışişleri Bakanı Esad Şeybani (Suriye'deki El Kaide komutanı Zeyd el Attar) ile bir araya geleceğini de duyurdu.
Trump'ın Suriye yaptırımlarını kaldırma açıklamasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Şeybani, "Bu gelişme, Suriye halkı için önemli bir dönüm noktası" dedi. "Suriye, ABD ile bağları güçlendirmeye hazır" mesajını veren HTŞ Dışişleri Bakanı, "ABD ile karşılıklı saygı, güven ve ortak çıkarlar temelinde bir ilişki kurmaya hazırız" vurgusunu yaptı.
Şeybani'nin açıklamasında "Başkan Trump, Suriye'de tarihi bir barış anlaşmasına ve Amerikan çıkarları için gerçek bir zafere ulaşabilir; savaş suçlularının kırmızı çizgileri aşmasına ve insanlık dışı katliamlar yapmasına izin veren seleflerinden daha fazlasını Suriye halkı için yaptı" ifadelerine yer verildi.
Axios'a göre daha önce yabancı liderlerle konuşurken Colani'dan "cihatçı" diye söz eden Trump'ın yeni hamlesinin amacı, son haftalarda sayısını azaltmaya başladığı Suriye'deki ABD askerlerini tamamen çekmek. Colani ile görüşme ve olası koordinasyon, bu süreci hızlandırabilir.
Birkaç gün önce Şam'da HTŞ lideriyle 4 saat görüştükten sonra Beyaz Saray yetkililerine brifing verdi.Washington merkezli Suriye Acil Durum Görev Gücü Direktörü Muaz Mustafa, Axios'a konuştu. Trump ile görüşmek ve Suriye vizyonunu sunmak isteyen Colani'nın Suriye'nin enerji sektöründe ABD ile ortaklık kurmaya güçlü ilgi duyduğunu söyleyen Mustafa'ya göre buna Suriye'nin petrol ve gaz sahalarını bir ABD kuruluşunun yönetmesine izin verme teklifi de dahil. Colani'nın İran'ın Suriye'ye yeniden girmesini engelleme ve IŞİD tutuklularının ele alınması dahil terörle mücadele çabalarında ABD ile yakın işbirliğini sürdürme kararlılığını vurguladığını sözlerine ekledi.
Trump-Colani yakınlaşmasını yakından takip eden taraflardan biri de Suriye'nin askeri altyapısını tümüyle imha edip güneyini işgal eden, Ankara'nın Suriye'nin orta bölgelerinde üs edinme ve yeni orduyu eğitme girişimlerine karşı saldırı düzenleyen İsrail. Daha önce olası ABD-HTŞ anlaşmasına Suriye'nin İsrail'le normalleşmesi (İbrahim Anlaşmaları'na katılım) şartının dahil edileceği iddiası basına yansımıştı. (TheCradle)
