Japonya Başbakanı Sanae Takaichi çarşamba günü (3 Aralık) yaptığı açıklamada, Pekin ile Tokyo arasındaki ilişkilerin normalleşmesine yol açan 1972 tarihli taahhüdüne atıfta bulunarak, ülkesinin Tayvan konusundaki tutumunun değişmediğini söyledi.

Takaichi, Japon parlamentosuna yaptığı açıklamada, “Japon hükümetinin Tayvan konusundaki temel tutumu, 1972 tarihli Japonya-Çin ortak bildirisinde belirtildiği gibi kalmaya devam ediyor ve bu tutumda herhangi bir değişiklik yok,” dedi.

1972 tarihli bildiride, “Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti, Tayvan’ın Çin Halk Cumhuriyeti topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu yineler” deniyor ve Japon hükümetinin de “bu tutumu tam olarak anladığı ve saygı duyduğu” vurgulanıyor.

Bildiride ayrıca Japonya’nın “Potsdam Deklarasyonunun 8. maddesi uyarınca tutumunu kararlılıkla sürdürdüğü” belirtiliyor.

Japonya’nın savaş sırasında Çin’den ele geçirdiği toprakları iade etmesini öngören Kasım 1943 tarihli Kahire Deklarasyonu ile birlikte, bu iki belge Pekin tarafından Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğunu destekleyen yasal antlaşmalar olarak sıklıkla alıntılanıyor.

Takaichi’nin açıklamaları, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Tayvan’a saldırmasının Japonya için “hayatta kalmayı tehdit eden bir durum” oluşturabileceğini ve bu durumun Tokyo’nun askeri olarak harekete geçmesine yol açabileceğini parlamentoya bildirmesinden yaklaşık bir ay sonra geldi.

Bu, Tokyo’nun Tayvan’da meydana gelebilecek bir acil duruma nasıl tepki verebileceğine dair bir Japon başbakanı tarafından yapılan en açık açıklamaydı ve bu konuda ülkenin uzun süredir sürdürdüğü stratejik belirsizlikten bir sapma anlamına geliyordu.

ABD de bu tutumu sürdürmüş ve ikili ilişkiler rekor düzeyde düşük bir seviyeye gerilemişti.

Takaichi’nin son açıklaması gerilimi azaltmaya yönelik açık bir girişim olarak görülüyor. Bu açıklamalar, Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi’nin cuma günü yaptığı, Japon hükümetinin temel pozisyonunun “1972 Ortak Deklarasyonunda belirtildiği gibi, ne daha fazlası ne de daha azı” olduğu yönündeki açıklamasına da paralel.

Bununla birlikte, Çin Dışişleri Bakanlığı Motegi’nin açıklamasını kaçamak ve yüzeysel buldu.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Japon tarafının tutumunu tam olarak yinelemeyi bile başaramıyorlar. Japonya, tek taraflı ve keyfi davranırken sadece laf kalabalığı yapıyor, bu da Çin tarafı için tamamen kabul edilemez. Temel ilkeler konusunda Japonya, aldatma veya belirsizlikle paçayı sıyırabileceği yanılgısına kapılmamalıdır,” dedi.

Çin, Japonya’ya Tayvan konusunda “tutarlı tutumunu” “dürüst, doğru ve eksiksiz” bir şekilde açıklığa kavuşturması için baskı uyguladı. (harici)