Financial Times’ın 3 Ocak 2026 tarihli haberinde aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela kıyılarına yoğun askeri güç konuşlandırmasında asıl hedefinin Maduro rejimini zayıflatmak, Venezuela petrolüne erişim sağlamak ve Rusya ile Çin’e net bir mesaj vermek olduğunu belirtiyor.

'Arka bahçesi'ndeki müdahale

Columbia Üniversitesi tarihçisi John Coatsworth, 1898–1994 yılları arasında ABD’nin Latin Amerika’da en az 41 hükümet değişikliğine doğrudan ya da dolaylı müdahale ettiğini belgeliyor. Financial Times, Trump’ın çizgisini bu uzun zincirin son halkası olarak değerlendiriyor.

Meksika’dan domuzlar körfezi’ne

Haberde, ABD’nin 1840’larda Meksika’nın yarısından fazlasını ilhak etmesinden, 1961’de Küba’daki Domuzlar Körfezi Çıkarması fiyaskosuna kadar uzanan örnekler hatırlatılıyor. Soğuk Savaş döneminde ise Washington’un Arjantin, Şili ve Brezilya’daki askerî rejimlere verdiği destek, bölgede derin yaralar bıraktı.

'Eski tarz emperyalizm' eleştirisi

Columbia Üniversitesi Latin Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Victoria Murillo, Financial Times’a yaptığı değerlendirmede Trump’ın Venezuela politikasını “ekonomik çıkar odaklı, eski tarz bir emperyalizm” olarak tanımlıyor.

Çin faktörü

Haberde ayrıca Çin’in son yıllarda Latin Amerika’daki ticaret ve yatırımlarını artırmasının, Trump yönetimini daha agresif adımlar atmaya ittiği vurgulanıyor. Bu durum, Soğuk Savaş’ta Sovyet ve Küba etkisini engelleme reflekslerini hatırlatıyor.

Amerika askerlerinin Meksika'ya girişini tasvir eden bir tablo

Sonuç: Tarih tekrar mı ediyor

Financial Times’a göre ABD’nin Latin Amerika müdahalelerinin ortak noktası, öngörülemeyen sonuçlar ve uzun vadeli istikrarsızlık. Stanford Hoover Enstitüsü’nden tarihçi Joseph Ledford, “Bu müdahalelerin bedelini çoğu zaman müdahale edenler değil, bölge halkları ödüyor.” değerlendirmesini yapıyor.

İsim isim yıl yıl

  • Meksika (1846–1848)
    ABD, Meksika topraklarının yaklaşık yarısını ilhak etti (California, Arizona, New Mexico, Nevada, Utah).
  • Küba (1898)
    İspanya’ya karşı savaş; fiili ABD vesayeti dönemi başladı.
  • Porto Riko (1898)
    ABD toprağı haline geldi.

'Muz savaşları' dönemi (1900–1934)

ABD şirketlerinin çıkarları için:

  • Honduras (defalarca)
  • Nikaragua (1912–1933)
  • Haiti (1915–1934)
  • Dominik Cumhuriyeti (1916–1924)
  • Panama (kanal güvenliği sebebiyle)

1932'de Nikaragua'da ABD işgaline karşı direnişin lideri Augusto César Sandino'nun ele geçirilmiş bayrağıyla birlikte ABD Deniz Piyadeleri

Soğuk savaş darbeleri (CIA dönemi)

  • Guatemala (1954)
    Seçilmiş başkan Jacobo Árbenz, CIA destekli darbeyle devrildi.
  • Küba (1961) – Domuzlar Körfezi
    Başarısız ama rejim devirmeye yönelik doğrudan operasyon.
  • Brezilya (1964)
    Askerî darbe – ABD desteğiyle.
  • Şili (1973)
    Salvador Allende devrildi, Pinochet iktidara geldi.
  • Uruguay (1973)
    Askerî rejim – ABD istihbarat desteği.
  • Arjantin (1976)
    Cunta – “Kirli Savaş”.
  • Bolivya (1967)
    Che Guevara CIA destekli operasyonla öldürüldü.
  • Paraguay (Stroessner rejimi)
  • El Salvador (ölüm mangaları desteği)
  • Nikaragua (1980’ler) – Contra Savaşı

Soğuk savaş sonrası dönem

  • Panama (1989)
    Manuel Noriega devrildi.
  • Haiti (1994 & 2004)
    Aristide iki kez iktidardan uzaklaştırıldı.
  • Venezuela (2002)
    Hugo Chávez’e karşı başarısız darbe girişimi (ABD bilgisi/desteği iddiası yer alıyor.)

(Odatv)