ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’nde “bölgesel ortaklarla” birlikte yeni bir hava savunma koordinasyon merkezi kurulduğunu duyurdu. Washington’un teknik bir işbirliği adımı olarak sunduğu bu girişim, bölgedeki askeri nüfuzunu kurumsallaştırma ve güvenlik mimarisini kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirme çabasının yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
CENTCOM’un açıklamasına göre, “Yeni Orta Doğu Hava Savunma-Birleşik Savunma Operasyonları Birimi” (MEAD-CDOC) adı verilen merkez, ABD ve bazı bölge ülkelerinin hava ve füze savunma faaliyetlerini entegre etmeyi amaçlıyor. Ancak bu entegrasyon, pratikte bölge ülkelerinin savunma politikalarının ABD komutası ve denetimi altına daha fazla girmesi olarak değerlendiriliyor.
El-Udeyd Üssü’nün halihazırda ABD’nin Orta Doğu’daki en büyük askeri üslerinden biri olduğu düşünüldüğünde, bu merkezin açılmasının, Washington’un bölgedeki askeri varlığını azaltmak bir yana, daha da derinleştirdiği yönündeki değerlendirmeler ağırlıkta.
“Bölgesel ortaklık” söylemi altında sunulan bu yapı, uzmanlara göre bölge ülkelerini eşit aktörler olmaktan çok, ABD’nin güvenlik stratejilerinin uygulayıcıları konumuna itiyor.
Açıklamada, merkezin veri paylaşımı, tehdit uyarıları ve ortak tatbikatların planlanması gibi görevler üstleneceği belirtilirken, bu tür mekanizmaların bölgedeki gerilimleri azaltmaktan ziyade, askeri bloklaşmayı ve silahlanma yarışını körüklediği yönünde endişeler dile getiriliyor. Özellikle İsrail merkezli hava ve füze savunma mimarileriyle örtüşen bu yaklaşımın, bölgedeki güç dengesizliklerini daha da derinleştirebileceği vurgulanıyor.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, gelişmeyi “bölgesel savunma işbirliğini güçlendiren önemli bir adım” olarak nitelese de, ABD’nin geçmişte benzer işbirliği modellerini kendi jeopolitik çıkarları doğrultusunda kullandığı hatırlatılıyor.
Uzmanlara göre bu tür merkezler, bölge halklarının güvenliğini sağlamaktan çok, ABD’nin askeri varlığını kalıcı hale getirmeyi ve bölge ülkelerini Washington’un güvenlik önceliklerine bağımlı kılmayı amaçlıyor.
KATAR-ABD-İsrail
- ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ana karargahı Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’ndedir.
- 11.000 ABD askeri bu karargahta bulunmaktadır.
- İran-İsrail savaşında İran füzelerini İsrail'e varmadan engelleyen/engellemeye çalışan önemli bir üs.
- Nüfusunun sadece yüzde 10'u Katarlıdır (300 bin civarı), geri kalan yüzde 90'lık nüfus adaya çalışmak için gelen yabancılardan oluşur. Yabancı nüfusun yüzde 60'ına yakınını Güney Asya ülkelerinden (Hindistan, Bangladeş, Nepal, Pakistan veya Sri Lanka) gelenler oluşturuyor.
- Ayrıca ABD'den 40 bin, İngiltereden 22 bin, 9 bin Kanadalı ve 10 binlerce Avustralya ve AB ülkeleri vatandaşı, Çin'den 11 bin, Güney Kore'den 2 bin ve İsrail'den de bin kişi Katar'da yaşıyor. Filipinler, Türkiye, İran ve Kenya gibi ülkelerin vatandaşları da Katar'da ikamet ediyor.
- Adada yaşayan yerli ve yabancı toplumlarla beraber halkın yüzde 65'i Müslüman, yüzde 16'sı Hindu, yüzde 14'ü Hristiyan ve yüzde 4'ü Budist. (Kaynak: CGTN Türk/Wikipedia)
