Son olarak Morgan McSweeney, pazar günü özel kalem müdürlüğü görevinden istifa etti. McSweeney eski Washington Büyük elçisi Peter Mandelson’un Epstein ile olan bilinen bağlarına rağmen, onu ABD büyükelçisi olarak atama tavsiyesinin “tüm sorumluluğunu” üstlendiğini söyledi.

McSweeney yaptığı açıklamada, Mandelson’u atama kararının “yanlış” olduğunu ve “partimize, ülkemize ve siyasete olan güvene zarar verdiğini” söyledi.

Starmer’a bu atamayı yapmasını kişisel olarak tavsiye ettikten sonra “tüm sorumluluğu” üstlendiğini söyleyen McSweeney, “Kamu hayatında sorumluluk, en uygun olduğu zaman değil, en önemli olduğu zaman üstlenilmelidir. Bu koşullar altında, onurlu olan tek yol kenara çekilmektir,” diye ekledi.

McSweeney, Starmer’ın İşçi Partisi lideri olduğu süre boyunca onun önemli bir yardımcısı oldu. 2010’ların sonlarında, önce Labour Together düşünce kuruluşunda, ardından Starmer’ın yanında yaptığı çalışmalar, partinin sol kanadını bozguna uğratmaya ve Starmer’ı liderliğe, ardından da Başbakanlığa taşımaya yardımcı oldu.

Fakat McSweeney uzun süredir istifa etmesi için baskı altındaydı. Bu baskı, ABD Adalet Bakanlığı’nın Mandelson ve Epstein arasındaki ilişkinin boyutunu gösteren yeni e-postaları yayınlamasıyla daha da arttı.

Bloomberg’e konuşan kaynaklar, yetkililerin, kabine üyelerinin başbakana özel olarak kenara çekilmesini söylemeye veya bunu yapmazsa istifa etmekle tehdit etmeye hazırlandığını belirtti.

Bir bakan yardımcısı, Starmer’ın bu haftayı atlatıp atlatamayacağına yönelik bahsin “50-50” olduğunu söyledi.

Bu tartışmalara aşina olan bir kişi, Starmer’ın McSweeney olmadan devam edip edemeyeceğini günlerce düşündüğünü söyledi.

İşçi Partisi’nin 2024 seçimlerindeki ezici zaferinin mimarını kaybetmek, hükümetin hayal kırıklığına uğramış üyeleri üst kademede değişiklik talep ederken, Sağlık Bakanı Wes Streeting ve eski Başbakan Yardımcısı Angela Rayner’ın onun yerine geçecek adaylar olarak gösterildiği bir dönemde başbakanı savunmasız bırakıyor.

İşçi Partisi milletvekili Andy McDonald, pazartesi günü BBC’nin “Today” programında Starmer’ın geleceği hakkında şunları söyledi:

“Her şey onun elinde. Yaptığı hatayı kabul etmez, önündeki sorunu fark etmez, bunu açıkça dile getirmez ve nasıl çözeceğini bize söylemezse, korkarım ki bu işin sonu gelecek; bugün olmasa bile, önümüzdeki haftalarda ve aylarda kesin olarak.”

McSweeney’i, Starmer’ın iletişim direktörü olarak istifa eden Tim Allan izledi. 

Fakat Allan, “yeni bir No. 10 [Başbakanlık] takımın kurulmasına olanak sağlamak için” istifa ettiğini söyleyerek, daha geniş çaplı değişikliklerin yolda olduğunu ima etti.

McSweeney’in uzun süredir başbakanı saran tartışmaların odak noktası olması nedeniyle, Mandelson öfkesi henüz dinmemişken Starmer daha da korumasız kalacak.

Parlamento üyeleri kısa süre önce diplomatik atamayla ilgili inceleme belgelerinin yayınlanmasını temin etti. Bu belgeler henüz yayınlanmadı.

İktidar partisi içinde, bazıları Starmer’ın Rayner gibi “solcu” isimleri kabineye geri davet ederek ve kendisi de eski parti lideri olan Enerji Bakanı Ed Miliband gibi isimleri terfi ettirerek konumunu güçlendirmeye çalışacağını tahmin ediyor.

Fakat diğerleri, Rayner’ın Starmer’ın koltuğuna bir adım daha yaklaştığı için bu görevi kabul edeceğini şüpheyle karşılıyor.

Bir İşçi Partisi yetkilisi, Starmer’ın mayıs ayındaki yerel seçimlere kadar hayatta kalabilmesinin tek yolunun, rakiplerinin bu süreyi kendilerine meydan okumak için hazırlık yapmak için kullanacağı bir “lame duck” (topal ördek) olarak kalmak olduğunu söyledi.

Starmer’ın en eski destekçileri, zayıflamış başbakanın McSweeney’i görevden almasına şaşırdılar.

Cumartesi günü, Starmer’ın yakın müttefikleri, liderin düşüşünü kaçınılmaz hale getireceği için baş danışmanının istifa etmeyeceğini söylemişlerdi.

Pazar sabahı geç saatlerde, kabine üyesi Pat McFadden Sky News’e, McSweeney’in nihayetinde “başbakanın ataması” olan bir konuda sorumluluk alması gerektiğini düşünmediğini söylemişti.

McFadden, “Ülkenin 18 ayda bir veya iki yılda bir başbakanını değiştirmesi iyi bir şey değil. Bu, dünya çapında iktisadi, siyasi ve itibar açısından kaos ve belirsizliğe yol açıyor,” dedi.

Starmer, Mandelson’a yönelik hesap sorma taleplerinden kurtulsa bile, önümüzdeki haftalarda tehlikeyle karşı karşıya kalacak.

En acil sorun, 26 Şubat’ta Gorton ve Denton’da yapılacak özel seçimler. Bu seçim bölgesi, İşçi Partisi’nin kalesi olması gerekirken, şu anda Yeşiller Partisi ve Reform UK ilk sırayı kapmak için yarışıyor.

İki aydan biraz daha uzun bir süre sonra, daha geniş çaplı yerel seçimler yapılacak ve anketler, İşçi Partisi’nin çok sayıda sandalye kaybedeceğini gösteriyor.

Sadece 19 ay içinde ikinci özel kalem müdürünü kaybeden Starmer, McSweeney’in eski yardımcıları Jill Cuthbertson ve Vidhya Alakeson’u hızla terfi ettirerek boşalan pozisyonu ortaklaşa doldurmalarını sağladı.

Başbakanlık ofisi, başbakanın pazartesi günü bir müdahale yaparak, partisinin 2024’te vaat ettiği değişimi gerçekleştirmek için atacağı sonraki adımlar hakkında ülkeye bilgi vereceğini belirtti.

Pazar günü, iki önemli İşçi Partisi bağlantılı grup, Mandelson’un atanmasından sorumlu olanların sadece özel kalem müdürü ile sınırlı kalmaması gerektiğini öne sürünce eleştiriler yağmaya başladı.

Sol eğilimli İşçi Partisi politikacılarının oluşturduğu bir ağ olan Mainstream, Mandelson’un atanmasında “ilgili tüm tarafların” hesap vermesi gerektiğini söyledi.

Bir başka solcu baskı grubu olan Compass ise daha açık sözlüydü: “Zamanla, partiyi yönetecek yeni bir kaptan gerekecek.”

Muhalefet partileri de Starmer’a odaklanmakta gecikmedi. Liberal Demokratların Genel Başkan Yardımcısı Daisy Cooper, ”Sorumluluk ona ait“ derken, ana muhalefet partisi Muhafazakârların lideri Kemi Badenoch, X’te Starmer’ın ”kendi korkunç kararlarının sorumluluğunu üstlenmesi“ gerektiğini söyledi.

Anketlerde önde giden Reform UK’in lideri Nigel Farage ise başbakanın McSweeney’in “çok gerisinde kalmayacağını” söyleyerek istifanın yakın olduğunu öngördü.

Avam Kamarası’nda, İşçi Partisi’nin kendi saflarından gelen hoşnutsuzluk bu hafta, Rayner liderliğindeki parti milletvekillerinin, Mandelson’un büyükelçi olarak atanması ve görev süresiyle ilgili belgelerin açıklanmasını talep eden Tory önergesini engellemeye yönelik hükümet çabalarına karşı çıkmasıyla ortaya çıktı.

İsyancılar istediğini elde etti ve hükümet şu anda binlerce sayfalık bilgiyi açıklamaya hazırlanıyor, fakat yayın tarihi henüz belirlenmedi.

Rayner şu anda başbakanlık için en önde gelen aday olarak görülüyor, fakat partiden en az altı kişi daha bu göreve talip olduğunu açıkladı.

Bunlar arasında Miliband, Streeting, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da bulunuyor.

İşçi Partisi’nin sağ kanadından birkaç kişi, Savunma Bakanı John Healey’in görevi devralması gerektiğini öne sürdü.(Harici)