Modern savaş teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte askeri altyapıların korunması giderek daha zor hale geliyor. Uydu gözetimi, hassas güdümlü mühimmat ve uzun menzilli saldırı sistemleri, yer üstündeki askeri tesisleri savunmasız bırakabiliyor. Bu nedenle bazı ülkeler askeri altyapılarını yerin altına taşımaya başladı. Bu stratejiyi en dikkat çekici şekilde uygulayan ülkelerden biri de İran.
Uzmanlara göre İran’ın uzun yıllardır geliştirdiği “yeraltı füze şehirleri”, modern askeri mimarinin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Şantiye'de yer alan habere göre, dağların içine oyulmuş kilometrelerce uzunlukta tüneller, ray sistemleri üzerinde taşınan balistik füzeler, geniş depolama alanları ve yeraltından yüzeye çıkan fırlatma rampaları bu komplekslerin temel unsurlarını oluşturuyor.
Kaya kütleleri doğal zırh görevi görüyor
Yeraltı füze tesislerinin en önemli güvenlik unsuru üzerlerindeki kalın kaya tabakası. Askeri mühendislikte “rock overburden” olarak adlandırılan bu koruma yöntemi, tesisleri bombalara karşı doğal bir zırhla kaplıyor.
Uzmanlara göre yaklaşık 30-50 metre kaya örtüsü konvansiyonel bombalara karşı koruma sağlayabilirken, 100 metreyi aşan derinlik bunker delici mühimmatlara karşı ciddi dayanıklılık oluşturuyor. Bazı stratejik tesislerin ise 200 ila 300 metre derinliğe kadar inşa edildiği belirtiliyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse ABD’nin en güçlü bunker delici mühimmatlarından biri olan GBU-57 Massive Ordnance Penetrator yaklaşık 60 metre beton veya 40 metre kaya delme kapasitesine sahip.
Yeraltında kurulan dev askeri kompleksler
Bu tesisler yalnızca tek bir tünelden oluşmuyor. Uzmanlar bu yapıları “yeraltı askeri şehirleri” olarak tanımlıyor. Komplekslerde ana ulaşım galerileri, füze depolama alanları, bakım hangarları, komuta kontrol merkezleri, yakıt depoları ve lojistik alanlar bulunuyor.
Füzelerin taşınması ise özel raylı sistemler veya fırlatma araçlarıyla sağlanıyor. Bazı tesislerde hidrolik platformlar kullanılarak füzeler birkaç saniye içinde yeraltından yüzeye çıkarılabiliyor.
Bu sistemler sayesinde füze hazırlık süresi oldukça kısalırken, tesislerin tam konumu da düşman tarafından kolayca tespit edilemiyor.
Uzmanlara göre modern savaşların en büyük risklerinden biri askeri yapıların uydular tarafından izlenebilmesi. Bu nedenle yeraltı tesislerinin girişleri çoğu zaman kamufle ediliyor. Kaya dokusuna benzetilen kapılar, sahte yapılar ve lojistik depo görünümünde tasarlanan girişler bu yöntemlerden bazıları arasında yer alıyor.
Askeri analistlere göre geleceğin en stratejik şehirleri, haritalarda görünmeyen ve dağların yüzlerce metre altında saklanan bu tür yeraltı kompleksleri olabilir.(Odatv)
