ABD merkezli yayın organı Bloomberg, İran savaşının petrodolar düzenini çökerttiğini yazdı. Analizde, İran savaşının ardından, Körfez ülkelerinin petrol satışından kazandığı dolar getirilerini ABD Hazine tahvillerine yatırmasıyla oluşan döngünün kırıldığı ifade edildi.
Bloomberg’in analizinde Körfez ülkelerinin petrol kazançlarını ABD varlıklarına yatırması sayesinde sürdürülen dolar hegemonyasının bozulması iki neden ile açıklandı; petrol üzerinden elde edilen dolar gelirlerinin durması ve bu gelirlerle ABD Hazine tahvili alınamaması.
FED’de ABD hazine tahvili tutarı azaldı
Makalede, ABD ve İsrail’in İran’a saldırdığı 28 Şubat’tan bu yana yabancı merkez bankalarının ABD Hazine tahvillerini sattığı aktarıldı. New York Merkez Bankasındaki (Fed) tahvil varlıklarının yaklaşık 82 milyar dolar azalarak 2,7 trilyon dolara düştüğü ve 2012’den bu yana en düşük seviyeye indiği belirtildi.
Haberde, önceki krizlerde güvenli liman algısıyla ABD tahvillerine yönelme olurken, Hürmüz’ün kapanmasıyla meydana gelen enerji krizinde ABD tahvillerinin satıldığına vurgu yapıldı.
Rezervlerde altın payı ABD tahvilini geçti
Geçmiş petrol şoklarında, Körfez ülkelerinin gelirlerinin arttığı ve kazançlarını ABD Hazine tahvillerine yatırdığı için dolar hegemonyasını desteklediği kaydedilirken, mevcut krizin tamamiyle farklı olduğuna işaret edildi. Bu kez Körfez ülkeleri satış yapamazken; Türkiye, Hindistan ve Tayland gibi petrol ithalatçısı ülkeler ise para birimlerinin değer kaybını önlemek amacıyla ABD Hazine tahvillerini satarak döviz piyasasına müdahale ettiğine dikkat çekildi.
ABD Hazine tahvillerinden uzaklaşmanın, İran savaşından önceye dayandığı, savaşın ise söz konusu eğilimi hızlandırdığı kaydedildi. Bloomberg’in aktardığına göre küresel yatırımcıların elinde tuttuğu ABD Hazine tahvillerinin payı, 2010’ların başlarında yüzde 50 iken 2025’te yüzde 32 düzeyine düştü. Merkez bankaları, 2025’in başlarında ABD tahvillerinde net satıcı konumuna geçti. 1996’dan beri ilk kez 2025 yılında, küresel merkez bankalarını rezervlerinde altın, ABD devlet tahvillerini geçti. Bloomberg, söz konusu gelişmelerin, petrodolar sisteminden kopuşun göstergeleri olduğunu, İran savaşının ise daha görünür hale geldiğini bildirdi.
Deutsche Bank da öngörmüştü
Deutsche Bank’ın geçen hafta yayınladığı raporda da İran savaşının petrodoları zayıflatırken Çin yuanının güçlendiği belirtilmişti. Banka, ABD ve İsrail’in İran’a karşı düzenlediği saldırıların, yalnızca enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel finans dengelerini de sarsabilecek bir sürecin önünü açtığı kaydedilmişti.(Ajanslar)
