Reuters’a göre ABD istihbarat değerlendirmeleri, İran’ın nükleer silah üretimi için ihtiyaç duyacağı süreye ilişkin hesaplamalarda geçen yazdan bu yana herhangi bir değişiklik göstermedi.
Değerlendirmelere göre ABD ve İsrail’in saldırılarının İran’ın nükleer programını en fazla bir yıla kadar geciktirdiği yönündeki öngörü geçerliliğini koruyor. Söz konusu tahminler, İran’ın uranyum zenginleştirme programına dair genel tablonun savaşın ardından da büyük ölçüde aynı kaldığını ortaya koyuyor.
ABD Başkanı Donald Trump ve Savaş Bakanı Pete Hegseth, Washington’un ana hedefinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek olduğunu daha önce defalarca kamuoyuna açıklamıştı.
En büyük mesele hazır stoklar
Haberde, programın ciddi biçimde geriletilmesinin ancak İran’daki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tamamen imha edilmesi veya ülke dışına çıkarılmasıyla mümkün olabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Reuters'a konuşan kaynaklara göre İsrail istihbaratı, Haziran 2025’teki 12 Gün Savaşı'ndan önce İran’ın birkaç ay içinde nükleer silah üretimine yetecek seviyeye ulaşabileceğini değerlendiriyordu. Savaş sonrası yapılan güncellemelerde ise bu sürenin yaklaşık dokuz ay ile bir yıl arasına uzadığı belirtiliyor.
10 başlık üretmek için yeterli
Saldırılarda Natanz, Fordo ve İsfahan’daki tesislerin ağır hasar aldığı belirtilirken Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran’ın yaklaşık 440 kilogramlık yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum stokunun yerini doğrulayamadığı kaydedildi.
Ajans, toplam yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum miktarının daha ileri düzeyde zenginleştirilmesi halinde yaklaşık 10 nükleer silah üretimine yetecek seviyede olduğunu tahmin ediyor.
Riskli operasyon seçenekleri
Son haftalarda ABD yetkilileri, İran'ın nükleer programını sekteye uğratacak riskli operasyonları değerlendirdi. Bu seçenekler arasında, İsfahan yakınlarındaki bir tünel kompleksinde depolandığı düşünülen yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek için karadan yapılacak baskınlar da yer alıyor.
Trump-yönetim çelişkisi
İran, nükleer silah edinme arayışında olduğunu defalarca reddetti. ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard 12 Gün Savaşı'ndan önce İran'ın nükleer silah edinme niyeti olmadığını açıklamıştı. Gabbard daha sonraki süreçte Trump'ın İran politikalarıyla iddialarına uyum sağlamak zorunda kalmıştı.
İran savaşı nihai olarak sona erdirmeye ilişkin olarak ABD'ye sunduğu son iki öneride nükleer meseleye değinmedi. Her iki teklif de Trump tarafından reddedildi.(Ajanslar)
