İran'ın Ankara Büyükelçisi Ali Rıza Bikdeli, nükleer programın sınırlandırılması karşılığı İran’a uygulanan ambargonun hafifletilmesi konusunda ‘‘İran’la anlaşma sadece ve sadece saygı yoluyla olabilir. Asla ve asla yaptırım ve dayatma yoluyla bu mümkün değildir.’’ değerlendirmesinde bulundu. Bikdeli, ayrıca Türkiye’nin her zaman için İran’ın yanında olduğunu kaydetti.

Diplomasi Muhabirleri Derneği üyeleri ile kahvaltılı basın toplantısında bir araya gelen İran Büyükelçisi Bikdeli, gündeme dair soruları cevaplandırdı. Bikdeli’ye BM Güvenlik Konseyi’nin daimi 5 üyesi ve Almanya’nın katılımıyla oluşan 6 ülkenin nükleer programını sınırlandırması karşılığı İran’a uygulanan ambargonun hafifletilmesi konusundaki anlaşma soruldu. Halihazırda dünyada 40’dan fazla ülkenin uranyum zenginleştirmesi ile meşgul olduğunu ifade eden Bikdeli, ‘‘Cenevre’deki sağlanan anlaşmanın siyasi açıdan önemi şudur ki, nükleer görüşmeleri için yeni bir atmosfer yarattı. Bu anlaşmada İran halkının çıkarları kesinlikle önemsenmiştir. Elde edilen anlaşma, İran’ın nükleer sorunun barışçıl şekilde bir an önce çözülmesi için önemli bir yol haritası niteliği taşıyor.’’ dedi.

Anlaşma ile İran’ın barışçıl nükleer çalışmalara izin verildiğinin altını çizen Büyükelçi, şunları söyledi: ‘‘İran şunu ispatladı; İran halkı ve İran’la anlaşma sadece ve sadece saygı yoluyla olabilir. Asla ve asla yaptırım ve dayatma yoluyla bu mümkün değildir. (Son anlaşma ile) bu bir şekilde ispatlandı. Bu sadece İran halkı için değil, kendi haklarını elde etmek isteyen dünya halkları için de bir kazanım sayılır.’’

Süreçte savaştan yana olan kesimlerin de başarısızlığa uğradığını kaydeden Bikdeli, İran’da gelecekte uranyum zenginleştirme merkezlerin hiçbirisinin kapatılmayacağını kaydetti. Nükleer enerjiden barışçıl bir şekilde yararlanmak istediklerini belirten Bikdeli, talep edilen bir takım hususları kabul ettiklerini ifade etti. Anlaşma ile yeni yaptırımların uygulanmayacağını ve var olan yaptırımların bir kısmının kaldırılacağını aktaran Büyükelçi, bir soru üzerine ise İran’a uygulanan yaptırımların gevşetilmesinin Türkiye’ye de çok olumlu yansımasının olacağını belirterek, iki ülke ekonomisinin canlanacağını kaydetti. Yaptırımlarla para transferi ve kıymetli madenler alışverişin zarar gördüğünü ve gelecek aylarda iki ülke arasındaki dış ticaret hacminin artırılmasının öngörüldüğünü aktardı.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun İran ziyareti sırasında yapılan ateşkes çağrısı hatırlatılarak, İran'ın Cenevre-2 Konferansı'ndan beklentilerinin sorulması üzerine Bigdeli, ziyaret kapsamında Türkiye ve İran'ın Suriye sorununun çözümüne ilişkin ortak görüşlerine vurgu yaptıklarını, fikir ayrılıklarını ise en aza indirmek için çaba sarf ettiklerini söyledi.

"Cenevre-2 Konferası'yla ilgili şuna inanıyoruz, Suriye 2014 başında barışçıl bir çözüme ulaşabilir" ifadesini kullanan Bigdeli, bu başarıda Türkiye ve İran'ın büyük rolü olabileceğini belirterek, konferans öncesinde iki tarafın birkaç kez daha konuya ilişkin müzakerelerde bulunmasını umduklarını söyledi. 

Bu kapsamda, Dışişleri Bakanları ve Bakan Yardımcıları düzeyinde bir araya geleceklerini kaydeden Bigdeli, "Cenevre-2 Konferansı, hem bölgemizde hem Suriye'de siyasi bir çözüm yolu bulmak için büyük fırsat olacaktır. Terörizm ve aşırıcılıkla da mücadele için büyük bir adım sayılacaktır" dedi.

İran'ın herhangi bir ön koşul olmadan toplantıya katılabileceğini belirten Bigdeli, "İran'ın Cenevre-2'ye katılması, kesinlikle bu konferansın ve elde edilecek neticenin ciddiyeti konusunda gösterge olacaktır" ifadesini kullandı. Cenevre-2'ye katılmak üzere resmi bir davet alıp almadığının sorulması üzerine Bigdeli, bu aşamada konuya ilişkin kesin bir bilgisi olmadığını belirtti.

"Hizbullah pozitif rol oynayacaktır"

Bigdeli'ye, Cenevre-2'ye giden süreçte, ateşkes için Suriye içindeki Hizbullah ve İran ordusuna bağlı olarak Esed güçlerine yardım eden bazı kesimlerin faaliyetlerini durdurup durdurmayacakları da soruldu.

İran Büyükelçisi bu soruya, "Hizbullah bizim bölgemizde halkın desteğini alan, halkçıl bir gruptur. Dolayısıyla, bölgemizde barış ve istikrarın sağlanması hususunda da kesinlikle pozitif rol oynayacaktır. Biz de İran olarak bölgemizde barış ve istikrarın sağlanması için kendi nüfuzumuzu olabildiğince kullanacağız" yanıtını verdi.

"Türkiye, iyi ve kötü gün dostu"

İran ile 5+1 ülkeleri arasında nükleer konusunda varılan mutabakata değinen Bigdeli, Türk halkının tüm kesimleri ve siyasetçilerinden, Türk milletvekilleri ve siyasi parti başkanlarından bu konuda tebrik aldıklarını belirtti.  Bigdeli, "İran'a sevgi ve ilgi gösteren bütün arkadaşlarımıza teşekkür etmek istiyorum" dedi.

Lübnan'ın başkenti Beyrut'taki İran Büyükelçiliği'ne yönelik saldırının ardından da Türkiye'den en üst düzeyde başsağlığı mesajları geldiğini hatırlatan Bigdeli, "Türkiye bir kez daha şunu ispatladı ki, İran halkı ve devletinin iyi ve kötü gününde dostudur. Türkiye, zor günlerimizde yanımızda olmuştur" ifadesini kullandı.

Anlaşmanın önemli eksenlerinden birinin, İran'ın barışçıl nükleer enerjiye sahip olma ve onu kullanma hakkına yapılan vurgu olduğunu ifade eden Bigdeli, "Bu anlaşmadan sonra dünyanın bizi tebrik etmesine neden olan İran'ın ispatladığı husus şu oldu; İran'la anlaşma sadece ve sadece saygı yoluyla olabilir, asla dayatma ve yaptırım yoluyla buna ulaşılamaz" şeklinde konuştu.

Bigdeli, "Bu anlaşmanın İran ile Türkiye arasındaki ilişkilere etkisi pozitif olacaktır" değerlendirmesinde bulundu. (CİHAN / AA)