Çinli temsilcilerin, ABD ile yürütülen ticaret görüşmeleri sırasında Amerikan ekonomisine büyük ölçekli yatırım yapma teklifinde bulunduğu, ancak bu öneriyi bazı koşullara bağladığı bildirildi.
Bloomberg haber kuruluşuna konuşan kaynaklara göre Pekin, Çinli şirketlerin ABD’deki faaliyetlerine ulusal güvenlik gerekçesiyle getirilen kısıtlamaların kaldırılmasını talep ediyor.
Kaynaklar, bu adımın Çinli yetkililer tarafından yılın başında 1 trilyon dolar olarak değerlendirilen yatırım planının bir parçası olabileceğini belirtti. Teklifin mevcut tutarına ilişkin ise bilgi verilmedi. Pekin ayrıca, ABD’de kurulacak Çin fabrikalarının kendi ihtiyaçları için ithal edeceği ürünlerde gümrük vergilerinin düşürülmesini istiyor.
Eylül ayında Madrid’de yapılan görüşmenin ardından Fox Business‘a konuşan ABD Ticaret Temsilcisi Jameson Greer, iki tarafın “Çinli şirketler için Amerika’daki yatırım iklimini” ele aldığını söylemişti.
Çin heyetinden Li Chenggang ise ABD’nin, “yatırım engellerinin azaltılması ve ticari işbirliğinin güçlendirilmesi” konusunda Çin’le ortak hedefe ilerlemeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping de birkaç gün sonra Donald Trump’la yaptığı telefon görüşmesinde, “Çinli şirketlerin Amerika’ya yatırım yapabilmesi için uygun koşulların oluşturulması gerektiğini” vurgulamıştı.
Washington’un Pekin’e yönelik kısıtlamaları
ABD yönetimi uzun süredir, Çin’in ekonomik yükselişini çeşitli alanlarda sınırlamak amacıyla ulusal güvenliği gerekçe gösteren adımlar atıyor.
Geçtiğimiz on yıl içinde Washington, telekom şirketi Huawei’nin ürünlerinin ülkede kullanılmasını yasakladı, şirkete yaptırımlar uyguladı ve müttefiklerine de benzer adımlar atmaları yönünde baskı yaptı.
Çinli şirketlerin ABD’de varlık satın alma ya da birleşme girişimleri de halen kısıtlamalara tabi tutuluyor. Washington ayrıca, Çin’e yönelik yüksek teknolojili çip satışlarını, özellikle yapay zekâ alanındaki ürünleri kapsayacak şekilde sınırlandırmış durumda.
Teklife Cumhuriyetçilerden itiraz
Donald Trump’ın, bu ay Güney Kore’de yapılacak zirvede görüşmesi planlanan Xi Jinping’in teklifine nasıl yanıt vereceği henüz netlik kazanmadı.
Bloomberg‘e konuşan bir kaynak, Beyaz Saray’ın hiçbir seçeneği dışlamadığını söyledi.
Öte yandan ABD Temsilciler Meclisi Çin Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi John Moolenaar, yatırım kısıtlamalarının gevşetilmemesi gerektiğini savundu.
Moolenaar, Bloomberg‘e yaptığı açıklamada, “Çin, Amerika ile yaptığı anlaşmalarda defalarca dürüst davranmadı” dedi ve şöyle devam etti:
“Çin onlarca yıldır kendi pazarını ve şirketlerini bize karşı kullandı. Bu şirketlerin ekonomimize daha geniş erişim sağlamasına izin veremeyiz.” (harici)
