KONYA - Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2013 yılı tarımda üretici ortalama fiyatlarının, 2012 yılı ortalama fiyatlarına göre yüzde 1,34 gerilediğine dikkati çekti.
TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Aralık ayında tüketicide gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatların yüzde 1,46, yıllıkta yüzde 9,67 yükseldiğini belirtti.
Bayraktar, Aralık ayı genel enflasyonun üretici fiyatlarında yüzde 1,11, tüketici fiyatlarında yüzde 0,46, yıllıkta üretici fiyatlarının yüzde 6,97, tüketici fiyatlarının yüzde 7,40 arttığını vurguladı.
Bayraktar, ''Tarımda üretici fiyatları yıllıkta yüzde 7,58 artarken, 12 aylık ortalamalara göre yüzde 1,34 geriledi. Üretici fiyatları Aralık ayında madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 0,66, elektrik, gaz ve suda yüzde 1, imalat sanayinde yüzde 0,82 arttı. Üretici fiyatlarında sanayide, Aralık'ta aylık yüzde 0,84, yıllık yüzde 6,85 artış yaşandı.'' dedi.
Yıllık üretici enflasyonunun genel tarımda yüzde 7,58, tarım ve avcılıkta yüzde 7,77, ormancılık ve tomrukçulukta yüzde 5,02 arttığını vurgulayan Bayraktar, Aralık ayında fiyatların aylık bazda tarım, avcılıkta yüzde 2,27, balıkçılıkta yüzde 19,37 arttığını, ormancılık, tomrukçulukta yüzde 0,37 düştüğünü belirtti.
Şemsi Bayraktar, hem üreticide hem markette en fazla fiyat artışının patlıcanda görüldüğünü bildirerek, ''Market fiyatlarında en fazla fiyat düşüşü yüzde 4,82 ile pırasada, en fazla fiyat artışı yüzde 104,94 ile patlıcanda görüldü. Üretici fiyatlarında ise portakal fiyatı yüzde 10,83 düşerken, patlıcan fiyatı yüzde 137,10 arttı.'' dedi.
Market fiyatlarındaki değişimler
Bayraktar, Aralık ayı itibarıyla market fiyatlarına bakıldığında; 10 üründe bir ay öncesine göre fiyat değişimi görülmezken, 4 üründe azalma, 26 üründe ise fiyat artışı olduğunu belirtti.
Aralık ayında, maydanoz, kuru soğan, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, kuru incir, süt, dana eti, kuzu eti, mısırözü yağı ve toz şeker fiyatlarında değişim görülmezken, fiyat düşüşü yüzde 4,82 oran ile en fazla pırasada olduğunu bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:
''Pırasadaki fiyat düşüşünü yüzde 1,46 ile limon, yüzde 1,22 ile armut, yüzde 0,49 ile ayçiçeği yağı izledi. Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 104,94 oran ile patlıcanda görülmüştür. Patlıcandaki fiyat artışını yüzde 57,73 ile yeşil fasulye, yüzde 50,03 ile kabak, yüzde 46,78 ile sivri biber takip etti.''
Üretici fiyatlarındaki değişimler
Aralık ayındaki üretici fiyatlarına bakıldığında; 14 üründe fiyatlar bir ay önceki fiyatlara göre değişmezken, 5 üründe azalma, 17 üründe ise fiyat artışları olduğu bilgisini veren Bayraktar, şöyle devam etti:
''Aralık ayında, pırasa, lahana, maydanoz, limon, armut, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç, kuru kayısı, kuru incir, fındık ve süt fiyatlarında değişim meydana gelmedi. Fiyat düşüşü yüzde 10,83 oran ile en fazla portakalda görüldü. En fazla fiyat artışı yüzde 137,10 oran patlıcanda oldu.
Fiyat değişimlerinin nedenleri
Bayraktar, üreticide fiyatı artan ürünlere bakıldığında patlıcan, kabak, sivri biber, yeşil fasulye, yeşil soğan, domates, salatalık gibi ürünlerde arzın örtü altından sağlandığını, mevsim itibarıyla yaşanan düşük sıcaklıkların etkisiyle hasat edilen ürün miktarındaki azalmaya bağlı olarak fiyatlarda artış meydana geldiğini belirtti.
Havuç ve patateste ekim alanlarındaki daralmaya bağlı olarak arzda meydana gelen daralmanın fiyatlara yansıdığını bildiren Bayraktar, ''Mandalinada ise hasat edilen ürün miktarındaki azalmaya bağlı olarak fiyatlar bir miktar artarken, zeytinyağında da bu yıl rekoltenin düşük olması fiyatlarda artışa yol açtı.'' dedi.
Fiyatı düşen ürünlere bakıldığında, portakalda hasat edilen ürün miktarındaki artışla birlikte fiyatlarda bir miktar düşüş meydana geldiğine dikkati çeken Bayraktar, genel olarak değerlendirdiklerinde arz ve talepteki değişime bağlı olarak fiyatlarda artış ve azalışların meydana geldiğinin görüldüğünü vurguladı. (İlyas Yavuz - İLKHA)
