İsrail’in hasım hedef gördüğü ülkeler, bölgeler var. Bunların bazıları Gazze, Lübnan gibi yakın hedefler; bazıları da uzak hedefler…

Uzak olanlara son örnek de herhalde Sudan sayılır. Nitekim, İsrail Sudan’ı hasım gördüğü için geçen çarşamba bu ülkenin başkenti Hartum’daki önemli bir hedefi savaş uçaklarıyla vurmuş bulunuyor.

Hartum’daki bu hedef Yermuk adlı klasik silah ve cephane üreten bir fabrika. Önceki gün ortaya çıkan uydu fotoğraflarında burasının havadan uçaklarla vurulduğu kolaylıkla anlaşılıyor; zira fabrika bölgesinde ancak havadan atılacak güçlü bombaların oluşturacağı 16 metre çaplı büyük kraterler ortaya çıkmış bulunuyor. Atılan bombalarla da fabrikanın yüzde 60’ının tamamen, yüzde 40’ının da kısmen imha edildiği görülüyor.

Bombaların İsrail’in Kızılde-niz’deki Eylat Limanı civarındaki hava üssünden kalkan 4 uçaktan atıldığı neredeyse kesin sayılır. Zaten, Sudanlı yetkililer de fabrikanın İsrail uçakları tarafından vurulduğunu kabul ediyorlar. Bu çerçevede, Sudan Enformasyon Bakanı Ahmet Bilal Osman, 4 İsrail uçağının Yermuk fabrikasını bombaladığını, bombardımanda kullanılan bombaların İsrail’den başka bir ülkede olmadığını, fabrika enkazında yapılan incelemede de bulunan bomba ve roket parçalarının İsrail uçaklarına ait olduğunu, ayrıca bombardımandan önce radar ve haberleşme sistemlerinin felç edilmiş olduğunu açıklamış bulunuyor.

İsrailli yetkililer ise bu konuda bir şey söylemiyorlar; klasik muğlaklık politikaları gereği ne kabul ne de reddediyorlar; sadece Sudan’ın ‘terörist faaliyetlere ve İran’a destek olduğunu belirtmekle yetiniyorlar.

Sudan, esasen bilindiği kadarıyla 2009 yılından bu yana İsrail uçaklarının saldırılarının hedefi olmaya devam ediyor. 2009 Ocak ve Şubat aylarındaki bu saldırıların ilkinde Sudan-Mısır sınırı yakınlarında seyreden bir araç konvoyuna havadan büyük bir saldırı yapılmış, kimine göre 1000, Sudan hükümet yetkililerine göre 119 kişi ölmüştü. Bunların 56’sının silah kaçakçısı, 63’ünün de Etiyopya, Somali ve başka yerlerden Sudan’a gelen mülteciler olduğu söylenmişti.

İsrail şüphesiz bu saldırı konusunda o zaman da resmen sessiz kalmayı tercih etti. Ne var ki, Time dergisi ve İsrail gazeteleri dahil birçok medya kuruluşu saldırının İsrail’in işi olduğunu ayrıntılarıyla yazdılar. Nitekim, Time saldırının F-16, bunlara eşlik eden F-15 savaş uçakları ve insansız silahlı hava araçlarıyla yapıldığını ileri sürmüştü o zaman.

Bu haberler üzerine zamanın Başbakanı Ehud Olmert  Herzliya’daki bir güvenlik konferansı sırasında ‘Biz terörist altyapıyı vurabileceğimiz her yerde faaliyet gösteririz. Bu yakında olur, uzakta olur, fark etmez. Bu konuda herkes hayal gücüne başvurabilir. Bilmeleri gerekenler, İsrail’in ulaşamayacağı bir yer olmadığını bilirler. Böyle bir yer mevcut değil.’ şeklinde konuşarak muhataplarına İsrail’in vermek istediği mesajı böyle vermişti.

İkinci saldırıda ise Kızıldeniz’deki bir gemi hava saldırısıyla batırılmıştı. Her iki saldırının amacı da Gazze’ye ulaşması muhtemel silah ve cephaneyi imha etmekti. Saldırılar bu amaca ne kadar ulaştı, bilinmez.

İsrail 2011 yılında da Sudan içlerinde Mısır sınırına yakın bir bölgede hareket halinde olan bir kamyon konvoyuna iki defa havadan saldırmış, konvoyu imha etmişti. Bu çerçevede belki başka saldırılar da yaptı, kim bilir.

Kısacası, Sudan son 3-4 yıldır İsrail’in uzak hedeflerinden biri haline gelmiş bulunuyor. Hartum’daki fabrikaya yapılan son saldırıda İsrail uçakları hedefe kadar yaklaşık 1900 km.lik mesafeyi kat etmiş bulunuyorlar. Bu mesafe de İsrail’den İran’a doğrudan ulaşma mesafesine yakın bir mesafe. İsrail Hartum saldırısıyla esasen hem İran’a hem de ‘İsrail’in uzak hedeflere ulaşacak gücü, yeteneği ve havada ikmal imkanları yok’ diyenlere de  bir mesaj vermiş bulunuyor.

Ayrıca, İran ve Sudan’ın ortak işlettikleri söylenen Yermuk fabrikasını vurarak İran’a başka bir mesaj da göndermiş oluyor. Bu mesaj şu: ‘nerede silah fabrikası kurarsan kur, vururum’ şeklinde bu mesaj. İsrail, Sudan’daki konvoyları, silah fabrikalarını vurarak bu ülkeden özellikle Gazze’ye sevk edildiği söylenen silah ve mühimmatın önünü kesmeye çalışıyor. Aynı zamanda Sudan ile İran arasındaki var olan askerî ilişkileri de hedef alıyor. Saldırıların esas amaçları böyle. İsrail, Sudan’a işte bu sebeplerle saldırıyor.

İsrail’in son Sudan saldırısı hakkında bugün ortaya çıkan bilgiler ve söylenebilecekler aşağı yukarı böyle. Saldırı, İsrail korsanlığının bir başka çeşidinin, milletlerarası hak-hukuk tanımazlığının yeni bir örneği elbette. Bu konuda herhangi bir şüphe yok. Mesele, bunların nasıl önleneceğinde, bunlara nasıl karşı koyulacağında düğümleniyor elbette. Bunun cevabını bilen var mı acaba?  (Zaman)