Ilısu Barajı ve HES Projesi Kültürel Varlıkları Koruma ve Kurtarma Çalışmaları kapsamında Zeynel Bey Türbesi'nin, Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı'na taşınması için başlatılan çalışmalar yoğun şekilde sürdürülüyor.
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünce 2 yıl önce ihale edilen ve Diyarbakır Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunca onaylanan projeye göre, bin 100 tonluk türbe, tek parça halinde yeni yerine nakledilecek.
Son aşamaya gelinen çalışmalar kapsamında, 650 yıllık türbenin taşınması için 2 kilometre uzunluğunda ve 25 metre genişliğinde yeni bir yol yapıldı.
Türbe, 96 tekerli treylere konulup, aralarında 6 mühendis ve 3 mimarın da bulunduğu 52 kişilik ekip tarafından yeni yerine götürülecek. Taşıma işlemi, 18 Nisan'da gerçekleştirilecek.
"Türkiye'de ilk defa bu ağırlıkta bir eser bütünsel olarak taşınıyor"
Hasankeyf Kaymakamı Faruk Bülent Baygüven, AA muhabirine, barajın tamamlanmasının ardından su altında kalacak Zeynel Bey Türbesi'nin taşınması için yaklaşık 3 yıldır faaliyet yürütüldüğünü söyledi.
Yaklaşık 2 yıl önce yapılan ihale işleminin ardından başlatılan çalışmaların son aşamaya geldiğini dile getiren Baygüven, eserin yeni Hasankeyf'teki arkeoparka nakledileceğini kaydetti.
Taşıma işleminin büyük titizlikle gerçekleştirileceğini vurgulayan Baygüven, şöyle konuştu:
"Türkiye'de ilk defa bu ağırlıkta bir tarihi eser bütünsel olarak taşınıyor. Öncelikle türbeyle, emsal ağırlıkta bir kütle taşınacak. Türbeyi taşıyacak araç, ortalama saatte 2 kilometre hızla gidecek. Eserin 8 saatte taşınması planlanıyor. Çok önemli bir tarihi eser olduğu için herhangi bir zarara uğramadan yeni Hasankeyf'te arkeoparktaki alana yerleştirilecek. Türbenin taşınmasına tanıklık etmek isteyen herkesi 18 Nisan'da Hasankeyf'e bekliyoruz."
"Tarihe ne kadar önem verdiğimizi tüm dünya görecek"
Hasankeyf Kültür Derneği Başkanı Ahmet Akdeniz ise DSİ'nin Zeynel Bey Türbesi'nin sular altında kalmaması için yoğun çaba sarf ettiğini söyledi.
Eserin bütünsel olarak taşınacağına işaret eden Akdeniz, "Bu taşıma, devletimizin tarihi eserlere verdiği önemin kanıtıdır. Tarihe ne kadar önem verdiğimizi tüm dünya görecek. Yeni Hasankeyf'te turizmin canlanması için önemli bir eser olacak. İnşallah yurt içi ve yurt dışından çok sayıda kişi, türbenin taşınma anını yerinde görmeye gelecek." dedi.
Zeynel Bey Türbesi, 1462-1482'de Hasankeyf'te hüküm süren Akkoyunlulardan kalan tek eser olma özelliğini taşıyor.
Tek parça halinde taşınacak
Batman'ın Hasankeyf ilçesine, Ilısu Barajı'nın tamamlanması durumunda su altında kalacak 650 yıllık Zeynel Bey Türbesi'ni yeni yerine taşıyacak özel araç getirildi.
Devlet Su İşleri 16. Bölge Müdür Yardımcısı Mahmut Şayak, gazetecilere yaptığı açıklamada, Zeynel Bey Türbesi'nin, "SPMT" aracıyla Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı'na taşınacağını belirtti.
Sadece Hollanda'da bulunan aracın türbenin taşınması için Hasankeyf'e getirildiğini ifade eden Şayak, aracın çok fonksiyonlu ve her türlü arazi şartına uygun tasarlandığını anlattı. Şayak, ayrıca aracın her tekerleğinin bağımsız hareket ettiğini ve 360 derece dönebildiğini söyledi.
Türbenin zarar görmemesi için her türlü detayın düşünüldüğünü bildiren Şayak, "Zeynel Bey Türbesi'nin alt tabanı güçlendirildi, ankraj delikleri açıldı, ardından etrafı betonla sabitlendi. Alt kısımda sıkıntı olduğu için çelikle güçlendirdik. Ardından hidrolik sistemimizi yerleştirdik." dedi.
Türbenin taşınması için yapılan 2 kilometrelik yolun da sadece kaplamasının kaldığını belirten Şayak, "Yol bittikten sonra SPMT aracı türbenin altına girerek, kendi yerindeymiş gibi, türbeyi taşıyıp götürecek." diye konuştu.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 2 yıl önce ihale edilen ve Diyarbakır Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunca onaylanan projeye göre, bin 100 tonluk Zeynel Bey Türbesi, tek parça halinde yeni yerine nakledilecek.
Türbe, hava şartlarının uygun olması halinde 18 Nisan'da taşınacak. (AA)
