Filistin'in önde gelen siyasi ve askeri hareketlerinden İslami Direniş Hareketi (Hamas), kuruluşunun 33'üncü yılını kutluyor.
Başta Gazze olmak üzere hareketin faaliyet gösterdiği bölgelerde, Hamas'ın kuruluş yıl dönümleri gösteri ve yürüyüşlerle kutlanıyor.
Hamas nasıl kuruldu?
1987 yılının Aralık ayında, Filistin'de başlayan Birinci İntifada'nın başlangıcında kurulan Hamas, kısa süre içerisinde bölge çapında adını duyuracak bir hareket haline gelecekti.
Filistin meselesinde o yıla kadar adını duyuran ana hareket olan sol görüşlü Filistin Kurtuluş Örgütü içerisindeki İslami eğilimli kesimler ve Filistin'de Müslüman Kardeşler mensuplarınca teşkil edilen oluşum, özellikle Gazze'de etkin duruma geldi.
Zaman içerisinde El Fetih ve Filistin Kurtuluş Örgütü gibi yapıların İsrail ile uzlaşma yoluna gitmesi, parçalanması veya etkinliğini yitirmesi, Hamas'a yönelik teveccühü artıracaktı.
Hamas'ın kuruluş sürecinde, küresel cihat yanlısı hareketin önde gelen isimlerinden Abdullah Azzam da önemli rol oynadı.
Grubun lideri ise, Filistin meselesinin sembol isimlerinden Şeyh Ahmed Yasin'di.
Filistin'de silahlı mücadelenin zirve yaptığı yıllardan 2000'li yılların başına kadar Hamas, İsrail'in askeri alanlara yönelik intikam niteliğinde saldırılarıyla anıldı.
Siyasi süreç
Filistin'deki savaş süresince birçok önemli liderini kaybeden grup, 2007 yılında Filistin'de seçimlerde galip geldi.
Ancak buna rağmen El Fetih lideri Mahmud Abbas'ın Batı Şeria'da yönetimi bırakmaması, Filistin'i fiilen ikiye bölecekti. Hamas Gazze'yi kontrol altına alırken, Batı Şeria El Fetih'te kaldı.
Bu yılları takiben Hamas'ın etki alanı Gazze merkezli olarak sınırlandı. Grubun öncülüğündeki Filistinli güçler Gazze'de İsrail ile birçok çatışmaya girerken, Gazze Şeridi Filistin'in geri kalanından izole edildi. İsrail'in Gazze'ye yönelik hava, kara ve deniz ablukası halen sürmekte.
Hamas ise silahlı kanadı olan İzzeddin El Kassam Tugayları'nı güçlü bir şekilde muhafaza ederken, özellikle son süreçte siyasi yöntemlere verdiği ağırlıkla da gündeme geldi.
Grubun siyasi temsilcileri, bölgede İran, Türkiye, Katar, Ürdün, Suriye, Mısır gibi birçok aktörle yakın temas içerisinde kaldı. Son yıllarda ise grup Körfez ülkeleri ve bölge ülkelerinin sırt çevirdiği Hamas’a, İran ve Suriye devleti yardım ve ilişkilerini hiç kesmedi.
Arap rejimleri peş peşe Siyonist İsrail’le normalleşirken, başta Hizbullah olmak üzere Yemen Ensarullah Hareketi Hamas’a desteklerini artırarak sürdürdü.
Hamas, kuruluşunun üzerinden geçen 34 yılda, halen Filistin'in en etkin gücü olmayı sürdürüyor. Grubun etkinlik alanı genel anlamda, şiddetli bir İsrail abluka ve ambargosuna maruz kalan Gazze Şeridi ile sınırlı kalmış durumda.
Hamas son yıllarda Batı Şeria'da da etkinliğini artırmaya çalışıyor.(Ajanslar)
