Bosna Hersek’te yeni bir krizin kapısını aralayan yeni seçim düzenlemesi konusunda açıklamalarda bulunan Boşnak siyasetçi Samir Šibonjić, “Kendi topraklarımızda eşitlik ve adalet mücadelesi veriyoruz. Yeni seçim düzenlemesiyle getirilmek istenen haksızlığa karşı, mesajımızı net bir şekilde verdik, dayatmalara asla boyun eğmeyeceğiz” dedi.
Bosna Hersek’te, Dayton Anlaşması’yla birlikte kurulan Yüksek Temsilcilik Ofisinin seçim yasasına müdahale edeceği iddiaları büyük tartışmaya yol açtı. Boşnak partilerin, gazilerin ve vatanseverlerin oluşturduğu binlerce Bosna Hersekli Yüksek Temsilcilik Ofisi binasının önünde büyük bir protesto gösterisi düzenledi. Bosna Hersekli Siyasetçi Samir Šibonjić, Bosna Hersek’i yeni bir krize sürükleyen seçim yasası düzenlemesinin ayrıntılarını değerlendirdi.
“Kendi topraklarımızda haksızlığa uğruyoruz”
Bosna Hersek’te seçim tarihinin yaklaştığını hatırlatan Samir Šibonjić, “Ülkemizde 2 Ekim 2022 tarihinde gerçekleşmesi planlanan seçimin hazırlıkları başladı. Bosna Hersek’te son birkaç yıldır yeni seçim kanunu çıkarmak için Boşnak, Sırp ve Hırvat partiler arasındaki görüşmeler devam ediyor. Seçim kanunu kapsamında Avrupa Birliği, ABD, İngiltere vs. değişik devletler aracılığı ile partiler arası görüşmeler organize edildi. Avrupa’dan gelen en son tasarı ve seçim değişikliği düzenlemesi istişare toplantılarında kabul edilmedi. Özellikle Hırvatistan tarafı ve Avrupa’da yoğun faaliyet gösteren Hırvat lobisi, yeni seçim kanunu üzerinde ısrar etmektedir. Bu yeni kanun tasarısı Bosna Hersek’te yaşayan halklar arasında tamamen eşitsizlik getirmeyi planlıyor. Boşnaklar kendi topraklarında eşitlik ve adalet mücadelesi veriyor” ifadelerini kullandı.
“Bosna Hersek kırmızı çizgimizdir”
Yüksek Temsilcilik Ofisinin yeni seçim düzenlemesini oldubittiye getirmek istediğini söyleyen Samir Šibonjić, “Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt, geçen hafta Bosna Hersek’teki parti başkanlarını arayarak yeni seçim kanunu tasarısını getireceğini bildirmeye başladı. Boşnak parti başkanları Schmidt’in açıklamalarını reddetti. Bosna Hersek; halkımızın, gazilerimizin, her görüşten Boşnak siyasetçinin, Bosnalı vatanseverlerin, bu topraklarda yaşayan ve bu topraklar için mücadele veren herkesin kırmızıçizgisidir. Bu teklifi asla kabul etmeyeceğimizi onlara bildirdik. 25 Temmuz’da Yüksek Temsilcilik Ofisinin önünde binlerce kişi toplanarak mesajlarımızı onlara ilettik” şeklinde konuştu.
“Bosna Hersek’i Filistin’e çevirmek istiyorlar”
“Bu tasarının altında Bosna Hersek’i Filistin gibi yapma düşüncesi vardır” diyen Samir Šibonjić, “Yeni getirilmek istenen kanun Bosna Hersek’te yaşayan vatandaşlarımızın hayat kalitesi ya da refahı için değildir. Bu sadece Hırvat milliyetçilerin daha güçlü olmasına ve daha kolay seçilmesine imkan sunmak için tasarlanmıştır. Buradaki riski özetlersek; Hırvat ve Sırp milliyetçiler, Bosna Hersek’in bütünlüğü, birlik ve beraberliği için çalışan, Bosnalıları seven, milliyetçi olmayan Sırp ve Hırvatlara asla seçilme şansı bırakmazlar. Bu kanun çıkarsa Hırvatların ve Sırpların yoğunlukta yaşadığı bölgelerden sadece milliyetçiler seçilebilecek. Bu Boşnaklar için tehlikeli sonuçlar doğurmaya müsait bir durumdur” dedi.
“Türkiye’den daha aktif tepkiler bekliyoruz”
Türkiye’den bu kritik süreçte daha aktif eylemler beklediklerini ifade eden Samir Šibonjić, “Dünyadaki tüm dostlarımız ve de düşmanlarımız bilsinler ki, şehitlerimizin kanıyla kazandığımız vatanımızı hiç kimseye hiçbir şekilde teslim etmeyeceğiz. Ayrıca biz Boşnaklar, Bosna Hersek’te sadece ABD’nin, Avrupa’nın ve Rusya’nın aktif rol almasını benimsemiyoruz. Türkiye’nin bu meselelerde daha aktif rol alması gerektiğini düşünüyoruz. Boşnaklar haklı olarak, Srebrenitsa Soykırımı’ndan sonra bunlara güvenmemesi gerektiğini öğrendi. Bosna Hersek Avrupa’nın ortasında çoğunluğu Müslüman olan tek ülke, Avrupa’daki İslam düşmanları hep ve durmadan Bosna Hersek’teki yaşamı zorlaştırmak ve Bosna’da huzuru bozmak için çalışmalar yürüyor. Tarihi bağlantılarımıza dayanarak özelikle Türkiye’den bu konu ile ilgili çok büyük beklentimiz var” değerlendirmesinde bulundu.
Hırvatların, neredeyse tüm kontrolü ele geçirmesini öngörüyor
Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt’in 2 Ekim’de yapılacak seçim öncesi Bosna Hersek’te dayatmaya hazırlandığı iddia edilen seçim yasasının, ülkedeki iki entiteden biri Bosna Hersek Federasyonu’nu (FBIH) kapsayacağı ifade edildi.
Buna göre, 2013’teki son nüfus sayımı baz alınarak FBIH’teki herhangi bir kantonda bir etnik grup toplam entite nüfusunun yüzde 3’ünün altında ise o kantondan FBIH Halklar Meclisine milletvekili seçilemeyecek.
Mevcut durumda her 10 kantonun bir Boşnak, bir Sırp ve bir de Hırvat üye çıkarma hakkı bulunurken, yeni düzenlemeyle bir kantondaki Boşnak, Sırp ya da Hırvat nüfusu yüzde 3’ün altında ise o kantondan söz konusu etnik gruba ait temsilci çıkmayacak.
Bosna Hersek’te 2013’teki son nüfus sayımı verilerine göre, FBIH’te Boşnakların oranı yüzde 70’in üzerinde olarak ifade edildi.
Schmidt’in “dayatmaya” hazırlandığı iddia edilen yeni yasa ise yüzde 22 nüfusa sahip Hırvatların, entitedeki neredeyse tüm kontrolü ele geçirmesini öngörüyor.(Milli Gazete)
