DİYARBAKIR - Diyarbakır'ın (Amed) Ergani ilçesine bağlı Devewêrî köyü sakinleri dindar bir köy olduklarını ve bundan ötürü 1990'lı yıllar başta olmak üzere günümüze kadar çeşitli işkencelerden geçtiklerini ve bu işkencelerin sebebinin de dindar bir köy olmalarına bağladıklarını ifade ederek, yapılan zulüm ve haksızlıkların bir an önce giderilmesini söylediler.
'Köyümüz hep yoksul bırakıldı'
Yaklaşık 20 yıla yakın bir süredir çeşitli işkencelere maruz kaldıklarını ifade eden köy sakini Halim Yaman, " 1990'lı yıllar başta olmak üzere günümüze kadar köyümüz hep yoksul bırakıldı. Hiçbir hizmet alamadık. Sürekli köyümüze baskınlar yapılıyordu.15 yaşından tutunda, 70 yaşındaki insanı bile gözaltına alarak işkence yapıyorlardı. Aylarca ceza evinde kaldık. Askeriye İslami faaliyet yürütüyoruz gerekçesiyle sürekli köyümüze büyük baskınlar yapıyordu. Her defasında köylülerin çoğunu gözaltına alıyordu" diyerek dönemin karanlık yüzünü anlattı.
'Cezaevi yoksa işkence var'
2000 yılında köylerine yapılan baskında 75 yaşındaki Hüseyin adlı yaşlı bir amcanın da gözaltına alındığını ifade eden Yaman, cezaevine atamadıkları kişileri yakalayarak işkenceden geçirdiğini söyledi. Yaman, 7 yaşındaki çocukların askerin köye geldiğini gördüklerinde köyden kaçtığını, askerin bazı çocukları yakalayıp ayakları altına alarak dövdüğünü de sözlerine ekledi.
'Köyümüze ambargo uyguladılar'
Köylerine ambargo uygulandığını ve köylerine seyyar satıcıların dahi giremediğini ifade eden Yaman, " Bizim köyün minibüsü yoktu. Bizde Diyarbakır'a gitmek için Kaldırım köyüne gidiyorduk. Diyarbakır'a giderken yol üzerinde bulunan Pirinçlik karakoluna geldiğimiz de asker bizi durdurur, araç sahiplerine bu köylüleri alırsanız araçlarınızı yakarız diye tehdit ediyorlardı. Bizde 10 ila 20 kilometrelik yolu ayakla gitmek zorunda kalıyorduk." şeklinde konuştu.
'Sakalımız olduğu için mağdur ediliyoruz'
Sırf sakalı olduğu için yoldaki aramalarda hep sıkıntı çektiğini anlatan Yaman, "Annem 70 yaşındaydı ayağı kırılmıştı, onu hastaneye götürmek isterken Pirinçlik karakolu bizi durdu araçta bulunan herkesten kimliklerini alıp kontrol ettikten sonra geri verdi ama benimkini sakalım olduğu gerekçesiyle geri vermeyerek bizi mağdur etti. Asker yetmez aynı şekilde köy korucuları da bize kötü muamelede bulunurlardı" ifadelerine yer verdi.
'Sizin yeriniz burada yok İran'a gidin'
1990'lı yıllarda dindar oldukları için cezalandırıldıklarını ifade eden Yaman, gördükleri işkence ve sıkıntılarını anlatmayı şöyle sürdürdü: " İnce Hıdır Karakol Komutanı sürekli bize, 'Sizin yeriniz burada yok İran'a gidin' diyordu. Siz dindarsınız diyorlardı. Bizde siz Müslüman değil misiniz, neden bize böyle davranıyorsunuz diye sorduğumuzda da onlarda bize; evet biz Müslümanız ama devletin bir dini yoktur' diyerek geçiştiriyorlardı."
Bir başka köylü Salim Yaman ise yaşadıklarını şöyle anlattı: " Yolumuzun üstünde Han adında bir köy vardı, bizde oradan geçmek zorundaydık. Annem ameliyat olmuştu, eve getiriyordum. Han köyünden geçtiğimiz sırada korucular bizi durdu ve merkezden aldığımız emir gereğince buradan geçişinize izin vermiyoruz dediler. Tabi bizde kavga gürültüyle oradan geçmeyi başardık ama sürekli bize sıkıntı çıkarıyorlardı."
'Korucular namaz kılmama izin vermediler'
Han köyünden geçtikleri sırada korucular tarafından gözaltına alındığı ifade eden Salim Yaman, "Neden beni tutuyorsunuz dediğimde, 'seni karakola götüreceğiz' dediler. Ben o korucuların yaptığını hayatım boyunca unutmadım. Bana çok hakaret ettiler. Ergani'ye yaklaştığımızda akşam ezanı okunuyordu. Bende, 'Biraz durunda namazımı kılayım karakolda namaz kılmama izin vermezler' dedim ama namaz kılmama izin vermediler" ifadelerini kullandı.
'Çocuklarımızın vücudunda sigara söndürüyorlardı'
Köydeki çocuklara dahi işkence yapıldığını anlatan Salim Yaman, o sıkıntılı yıllarda 75 yaşında olan amcasını dahi gelip gözaltına alarak işkence yaptığını sözlerine ekleyerek. Hatta köylerinde görme engelli olanları da gözaltına aldıklarını kızlarını döverek sigara izmaritlerini vücutlarında söndürdüklerini belirtti.
Zulmün günümüzde de devam ettiğini ifade eden Salim Yaman son olarak, " Köyümüze hiçbir hizmet yapılmıyor, bazı şeyler yapılmak istense de BDP'li encümenler devreye girerek köyümüzün dindar olduğunu ve hiçbir hizmetin verilmeyeceğini söylüyorlar. Biz ne yapacağımızı bilemiyoruz bizde bu coğrafyada yaşıyoruz artık bize de hizmet verilsin" ifadelerini kullanarak yetkililerin bu konuda bir çözüm getirmesi talebinde bulundu. (M.Sait Adiyaman/Hüseyin Yalçın - İLKHA)
