Taiwan’la ilişkilerini kesme kararı alarak tüm dünyanın dikkatini üzerine çeken Honduras, Türkiye’de daha önce Amerikan darbesiyle de gündeme gelmişti. Dışişleri Bakan Yardımcısı Gerardo Torres Zelaya, ile röportaj yapan gazeteci Yusuf Soner, Honduras hükümetinin Taiwan yerine Çin Halk Cumhuriyeti'ni tanımasının genel çerçevesini CRI Türk'e anlattı.
Soner’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
'ABD ile İlişkileri Honduras'ı yok olma noktasına getirdi'
Honduras'ta şu an iktidarda olan parti, ABD ile mevcut geleneksel ilişkilerin sürdürülemez durumda olduğunu tespit etti. 2021'de Manuel Zelaya banu bunu şöyle ifade etti. 'Ülkemizde hakim olan neo liberal düzen, dışa bağımlı olan düzen, ABD'ye bağımlı olan düzen, artık hem ekonomik hem de toplumsal olarak sürdürülemez hale gelmişti' derken geçen hafta yaptığımız röportajda Torres Zelaya da 'Honduras'ta halkın yüzde 75'i yoksulluk sınırında. Honduras'ın ticari ve ekonomik olarak ABD'ye bağımlı olması artık toplumsal olarak sürdürülemez hale geldi. Bu da çok büyük göç oranları yaratıyor. Çok ciddi suç oranları yaratıyor.' diyerek konuyu doğruladı. Honduras, orta Amerika'nın en tehlikeli ülkesi haline geldi. Uyuşturucu ticareti çok yaygın. Dolayısıyla ABD ile ilişkiler bu ülkeyi yok olma noktasına getirmiş durumda.
“Hedef, Honduras’ı yeniden inşa etmek”
“Honduras, Taiwan ile ilişkilerini keserek Çin ile ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Bu kararın geniş bir bağlama var ve bu, Honduras devlet başkanı Xiomara Castro tarafından ilan edilen hükümet programında ifade ediliyor. Hedefleri, Honduras’ı yeniden inşa etmek.
Honduras’ın Çin’den beklentileri
Bu programın dış politikadaki birinci maddesi, Taiwan ile diplomatik ilişkileri kesip Çin ile diplomatik ilişkiler kurmak. Honduras’ın Çin’den beklentileri , gıda üretimini artıracak yatırımlar, borç krizi alanında dolar dışı ticaretten bahsediliyor ve yeni pazarların açılmasını istiyorlar. İklim krizi konusunda ortak stratejiler geliştirmek, teknoloji paylaşımında bulunmak, çevre dostu üretimi genişletmek ve Çin’in yarattığı çevre dostu stratejilerden faydalanmak. Bununla birlikte kalkınma konusunda ise büyük alt yapı projeleri ve ortak kalkınma projeleri yönünde beklentileri var .”
Honduras'ın Çin kararına ABD'nin tepkisi
Torres, 'Şimdiye kadar resmi bir tepki vermediler. Biz tutumuzu çok açık olarak ilan ettik. Çin Halk cumhuriyeti ile diplomatik ilişkiler kurmak Honduras halkının egemen bir kararıdır. Bu kararda bir tartışma yoktur. diyerek özellikle konunun altını çizdi. Ancak Honduras hükümeti hakkında bir istikrarsızlık kampanyası yürütüldüğünü bizzat açıkladı.
Kuşak ve Yol İnsiyatifi
Komşu ülkeler projeye katıldı. Kendileri de bu girişime üye olma istiyor çünkü borç krizinde olan Honduras’ın dış borcu çok yüksek. Devlet bütçesinin yarısı, borcu ödemeye gidiyor. Dolayısıyla borcu ödemenin yollarını bulmaları gerekiyor. Bu bağlamda, Kuşak Yol İnisiyatifi çok önemli altyapı projeleri vaat ediyor. Bunlar ülkenin kalkınması için önemli katkılar sunacak.
'Bu karar Taiwan'a karşı bir girişim değil '
Taiwan ilişkilerini ekonomik anlamda yürütmek istiyorlar. Ancak diplomatik düzeyde ilişkilerini 'Tek Çin' ilkesine bağlı olarak Çin Halk Cumhuriyeti ile yürütecek. Torres, 'Bu karar Taiwan'a karşı bir girişim değil bu tek Çin politikasının somut uygulaması' diye vurguladı. (CRI)
