İsrail Soykırımının Petrolü: Gerçekten Azerbaycan Satıyor, Türkiye Taşıyor mu?

"Azerbaycan'ın kendi devlet istatistiklerine, T.C. Ticaret Bakanlığı'nın 2024 yılı Azerbaycan raporuna, bağımsız raporlara ve haber kaynaklarına göre Azerbaycan petrolünün yaklaşık %80'i Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı (BTC) üzerinden ihraç ediliyor. İsrail'e giden"

İşgal ve soykırım rejimi İsrail, petrol konusunda %95 oranında dışa bağımlıdır. Soykırım için kaldırdığı uçaklar, sivillerin üzerine ve evlerine sürdüğü tanklar ve askeri-savunma sanayisi için bu petrole muhtaçtır. Yani İsrail için petrol ithalatı, hayati bir meseledir.

İsrail’in en büyük ham petrol tedarikçilerinden biri Azerbaycan'dır. Azerbaycan adına bu süreci devlet şirketleri SOCAR yürütmektedir. Ekim 2023 - Temmuz 2024 tarihleri arasındaki bilgiye göre İsrail'in petrol ihtiyacının en az %28'i Azerbaycan tarafından karşılanmaktadır.[1] Azerbaycan'ın kendi devlet istatistiklerine, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı'nın 2024 yılı Azerbaycan raporuna, bağımsız raporlara ve haber kaynaklarına göre Azerbaycan petrolünün yaklaşık %80'i Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı (BTC) üzerinden ihraç ediliyor. İsrail’e giden petrol de bu hattan geçiyor. Azerbaycan gümrük verilerine göre Ocak-Eylül 2024 tarihleri arasında Azerbaycan, İsrail’e 2.372.439 ton petrol satmıştı. [2] Daha sonra bu rakamlar gizlenmeye başlandı.

Filistin’deki Soykırım Ateşinin Yakıtı Azerbaycan Petrolüyle Harlanmaktadır!

Bundan bir süre önce The Guardian gazetesinde konuyla ilgili bir araştırma yayımlandı. Bu araştırmada en çok dikkati çeken husus, Azerbaycan’ın İsrail’e sattığı petrolün kullanım alanlarıyla ilgiliydi: “Rafinerilerden gelen yakıtın bir kısmı doğrudan silahlı kuvvetlere giderken, geri kalanının büyük kısmı askeri personelin hükümet sözleşmesi kapsamında araçlarına yakıt ikmali yapabileceği sıradan benzin istasyonlarına gidiyor gibi görünüyor.” Ayrıca İsrail’in, savaş uçakları, tanklar ve diğer askeri araçlardan oluşan büyük filosunu ve ayrıca yasadışı İsrail yerleşimlerine yer açmak için Filistinlilerin evlerini ve zeytinliklerini yerle bir eden buldozerleri çalıştırmak için ham petrol ve rafine petrol ithalatına büyük ölçüde muhtaç olduğu vurgulanıyor.[3] Bu konuda başka kaynaklar da hem fikir. Sonuç: Azerbaycan’ın petrolü, Gazze ve Filistin’deki katliamlara ve işgale yakıt oluyor.

Açıkçası Azerbaycan devlet yetkilileri, bu konudan pek de rahatsız görünmüyor. Mesela Devlet Başkanı İlham Aliyev, 30 Mayıs 2023’te İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile görüştü. Bu görüşmede şu cümleleri kullandı: “Enerji alanındaki sıkı iş birliğimizin bir nişanesi olarak Azerbaycan uzun yıllarca İsrail’in güvenilir ham petrol tedarikçisi olmaya devam edecek” Gazze’deki soykırımın 6. ayında, yani Mayıs 2024 tarihinde, Aliyev ve Herzog tekrar bir araya geldiler. Aliyev bu buluşmada, adeta övünerek, 2024 yılının Ocak ayında 523.5 bin ton ile en fazla ham petrol ihracatı yaptıkları ülkenin İsrail olduğunu söyledi. Yine Aliyev, 10 Nisan 2025 tarihinde, Türkiye’yi müttefik olarak tanımlarken İsrail içinse “dostumuz” ifadesini kullandı. Aliyev, Türkiye ve İsrail arasındaki gerilimden de rahatsız olduğunu ve iki ülkenin normalleşmesi için arabuluculuk faaliyetlerine devam ettiklerini ifade etti. Azerbaycan Savunma Bakanı Zahir Hasanov, 19 Mayıs 2025’te işgal rejimi İsrail ziyaret ederek Savunma Bakanı İsrael Katz ile görüştü. SOCAR’ın İsrail’le son aylarda imzaladığı anlaşmaları saymıyorum bile. Sonuç: Çok daha fazlası olmasına rağmen bu bilgiler dahi Azerbaycan yönetiminin İsrail’le herhangi bir sorununun olmadığını ve İsrail’e herhangi bir yaptırım uygulamadığını kanıtlıyor.

Peki Bu Petrol İsrail'e Nasıl Ulaşmaktadır?

Maalesef bu soru bizi, Türkiye’nin rolüyle yüz yüze getiriyor. Azerbaycan’ın İsrail’e sattığı petrol, Türkiye üzerinden ulaştırılıyor. Sevkiyat için Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı (BTC) kullanılıyor. Bu boru hattının 1.076 kilometresi Türkiye üzerinde bulunuyor. BTC'nin Türkiye üzerinde bulunan bu uzun bölümü, BOTAŞ International firması tarafından işletiliyor.[4] Bu firma Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Varlık Fonu'ndaki devlet şirketlerden biri olan BOTAŞ'a aittir.[5] Sonuç: Türkiye, Azerbaycan’ın İsrail’e sattığı petrolün işletmecisi dolayısıyla taşıyıcısı konumundadır. Nitekim bu durumu Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar da “görevimiz BTC’den geçen petrolün sağlıklı şekilde taşınması ve Ceyhan’dan tankerlere yüklenmesidir” sözleriyle itiraf etmektedir.[6]

Hangisi Doğru: Türkiye’nin İnisiyatifi Var Mı Yok Mu?

Bununla birlikte Enerji Bakanı Alpaslan Bayraktar, 2024 yılının mayıs ayının başlarında yaptığı bir açıklamada Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı’ndan geçerek giden petrolün, “hangi destinasyona” yani nereye gittiği/satıldığı ile ilgili Türkiye’nin ve BOTAŞ’ın herhangi bir inisiyatifinin bulunmadığını iddia etti.[7]

10 Kasım 2024 tarihinde Enerji Bakanlığı bir açıklama daha yaptı. Açıklamada “Petrolü BTC üzerinden taşıtarak Haydar Aliyev Limanı’ndan dünya pazarlarına satışını yapan şirketler, Türkiye’nin İsrail’e yönelik ticarete son verme kararına saygı duymuş ve teslim noktası İsrail olan herhangi bir yükleme gerçekleşmemiştir.” ifadelerine yer verildi.[8] Demek ki Türkiye’nin inisiyatifi varmış! Bu cümleyle, 7 Ekim 2023 tarihinden 2 Mayıs 2024 tarihine kadar, BTC boru hattı kullanılarak Ceyhan’a gelen Azerbaycan petrolünün, buradan işgal rejimi İsrail’e gittiği aslında resmen kabul edildi. Aynı zamanda bu, bir suçun da itirafıydı. Fakat zararın neresinden dönülse kârdır diyerek sevindik tabi. Yine de ortadaki birçok çelişkili açıklama sebebiyle yetkililere hemen güvenemedik ve araştırmalarımıza devam ettik. Ve maalesef acı gerçeklerle karşılaşmamız çok uzun sürmedi.

Petrol Akışı Hileli Yollarla Nasıl Devam Ediyor?

Açık kaynaklardan yaptığımız araştırmalar neticesinde, Adana’daki Haydar Aliyev Limanı’ndan petrol yükleyen tankerlerin İtalya’ya gidiyormuş gibi yapıp türlü hilelerle Türkiye limanlarından aldığı Azerbaycan petrolünü işgal rejimi İsrail’le taşıdığını tespit ettik. Bakanlığın gönderilmiyor dediği tarihten sonra bu şekilde birçok gemi bulduk. Bunlardan birkaçı Nissos Delos, Kimolos, Nissos Paros, Poliegos gemileridir.[9] Ve bunların en acı verici olanı da 1 Ocak 2024 tarihinde birçok sivil toplum kuruluşunun, bakanların ve çeşitli yetkililerin de katıldığı Eminönü’nde “Dün Ayasofya, Bugün Emevî, Yarın Aksa” temasıyla düzenlenen eylem gününde tespit ettiğimizdi. O gün Eminönü’nde binlerce vicdanlı insan Filistin için toplanmışken maalesef Haydar Aliyev Limanı’ndan petrol yükleyen Folegandros adlı tanker İsrail’e gidiyordu. Bu tanker İtalya'ya gidiyor gibi Ceyhan'dan ayrıldıktan sonra rotasında olmayan bir istikamette, İsrail karasularına doğru yol aldı. 2 Ocak'ta Lübnan açıklarında ve İsrail karasularına yaklaşırken sinyal sistemi AIS'i kapatan Folegandros tam 4 gün boyunca tüm hareketlerini perdeledi. 6 Ocak'a kadar sinyal sistemi kapalı kalan gemi AIS'ini açtığında ne baştaki rotasına ne de bir başka limana gitmek yerine Ceyhan'a dönüş yoluna geçti. Üstelik AIS'ini açtığında yük durumu da değişmiş, yani petrolü boşaltmıştı. Yukarıda ismi verilen diğer gemiler de aynı düzeni takip etmişlerdi. Bunlar, biz sıradan insanların, bin bir çabayla açık kaynaklardan ulaşabildiği verilerdir. Bizim ulaşamadığımız, gizli kapaklı yollarla çok daha fazlasının yapıldığını tahmin etmek muhal değil.

Azerbaycan İsrail’e Petrol Satışını Durdurdu Mu?

Çarpıtmalar ve manipülasyonlar sadece Türkiye kanadında değil. Maalesef Azerbaycan tarafında çok daha büyükleri var. Her ay hangi ülkeye ne kadar petrol sattığını resmi belgelerle ortaya koyan Azerbaycan, 2024 yılının sonlarından itibaren verileri çarpıtmaya başladı. İsrail’e satılan yüzbinlerce tonluk petrol bir anda sıfıra indi. Yani kağıt üzerinde baktığımızda Azerbaycan, güya, İsrail’e petrol satmıyor! Fakat Azerbaycan adına bu süreci yürüten SOCAR, bir yandan da İsrail’le doğal gaz ve yeni petrol anlaşmaları yapıyor. Yakın zamanda BP, SOCAR ve İsrailli NewMed Energy şirketlerinden oluşan üçlü konsorsiyum, işgal edilmiş Filistin topraklarında doğalgaz arama lisansı aldı.[10]

Verileri incelemeye devam edelim. Yukarıda ifade ettiğim gibi Türkiye Enerji Bakanlığı’nın 10 Kasım’daki açıklamasından sonra Adana’daki Haydar Aliyev Limanı’ndan İtalya’ya gidiyormuş gibi yola çıkan fakat İsrail’e giden en az beş petrol tankeri bulduk. Azerbaycan’ın 2025 yılının ilk üç ayı için yayınladığı veriler de bu iddialarımızı destekliyor. Nasıl mı?

2024 yılının ilk üç ayında SOCAR, İsrail’e 1 milyon ton, İtalya’ya ise 2 milyon ton petrol satmış. Yani iki ülkeye toplamda 3 milyon ton petrol satmış. Ne hikmetse 2025 yılının ilk üç ayına baktığımızda SOCAR, İtalya’ya 3 milyon ton, İsrail’e ise hiç satmamış görünüyor! Fakat biz Türkiye’den İtalya’ya gidiyormuş gibi yola çıkan ama İsrail’e giden petrol gemileri buluyoruz. Ve ne hikmetse 2024 yılının ilk üç ayıyla 2025 yılının ilk üç ayında İsrail’e ve İtalya’ya satılan petrol de aynı miktara denk geliyor. Bu kadar eşleşme tevafuk olabilir mi?

Bu durumu İsrail medyası da yazdı. Haaretz’in haberinde şu ifadeler geçiyor: “İsrail enerji sektöründeki kaynaklar, Azeri rakamlarının sadece İsrail'e doğrudan petrol ihracatının sona erdiğini gösterdiğini, ancak aynı güzergahı kullanarak ihracatın, Azeri gümrük verilerinde görünecek olan üçüncü bir ülkede kayıtlı aracılar kullanılarak dolaylı olarak gerçekleştirilebileceğini söylüyor. Kaynaklar, en büyük küresel emtia ticareti şirketlerinden üçü olan Trafigura, Vitol ve Glencore gibi büyük ticari şirketlerin petrolü satın alıp İsrail'e sattığını söylüyor. Azeri rakamlarına göre, İtalya'ya petrol ihracatı 2024'ün ilk dört ayında 2,4 milyon tondan 2025'in aynı döneminde yaklaşık 4,4 milyon tona yükseldi."[11]

Sonuç: Azerbaycan İsrail’e petrol satışını durdurmadı. Sevkiyata yeni bir kılıf buldu. Görünen o ki petrol sevkiyatı, kağıt üzerinde başka ülkelere ya da başka ülkelere hizmet eden şirketlere satılıyor ve onlar da dolaylı yoldan İsrail’e satıyor. Burada da en çok İtalya öne çıkıyor.

Türkiye'nin Eli Mahkûm Mu? BTC Hattı Üzerinden İsrail'e Giden Petrol Sevkiyatını Durduramaz Mı?

Cevap açtık ve net: Durdurabilir. Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan ve İngiliz petrol şirket British Petrol (BP) arasında imzalanan BTC anlaşmasına 2003 yılında ek anlaşmalar dahil edilmiştir. Bu ek anlaşmalar Türkiye'ye, Gazze'de devam eden soykırımı ve Uluslararası Adalet Divanı'nın İsrail'le ilgili kararını gerekçe göstererek bu petrol sevkiyatını kesme imkanı veriyor. Detaylı bilgiler için Direniş Çadırı tarafından hazırlanan BOTAŞ raporuna bakılabilir.[12] Maalesef konuyla ilgili iddialara cevap veren hiçbir hükümet yetkilisi bu belgelerden bahsetmemektedir. Bu cehalet midir yoksa ört-bas etmek midir?

Gazze'deki Mücahitlerin, Çocukların, İnsanların Kanı Bu Kadar Ucuz Mu?

Bakınız yukarıda, petrolün nasıl aktığı, kimlerin sorumlu olduğu, hatta belirli gemi ve şirket isimleri de dahil olmak üzere birçok bilgi var. Fakat yetkililer bu iddiaların hiçbirinin üzerine gitmiyor. Azerbaycan, kağıt üzerinde yaptığı düzenlemelerle doğrudan satış yokmuş gibi; Türkiye de taşımıyormuş gibi göstererek bu işten kurtulabileceklerini mi zannediyor? Bu düzenlemeler, bahsi geçen petrolün İsrail’e gitmesini engellemiyor. Gazze’deki çocukların ve mücahitlerin kanı bu kadar ucuz mu? Haydi Azerbaycan İsrail’le aleni şekilde dostluk yaptığını söylüyor. Peki ya Türkiye? Bu petrol kendi toprakları üzerinden giderken ve bunun detaylarını bilirken, yetkililer Filistinlilerin ve Hamas yetkililerinin yüzüne nasıl bakabiliyor?

Savaşın başından bu yana 20 ay geçmiş ve biz Türkiyeli Müslümanlar olarak cılız seslerle hala petrol gitmesin diyoruz. Çok acı değil mi?

Gerçekler ortada. Yetkililere sesleniyoruz: İsrail’e hiçbir yolla petrol gitmeyecek şekilde tedbirler alın! Madem bu konuda samimi olduğunuzu söylüyorsunuz, o halde derhal, BTC kullanılarak İsrail’e resmi ya da gayr-ı resmi yollardan petrol gitmeye devam ederse vanaları tümden kapatacağınızı ilan edin. Hileli yollarla petrolü İsrail’e taşıyan gemileri tek tek tespit edip, limanlarımıza girişini yasaklayın. Firmalara yaptırım cezaları uygulayın. Unutmayın, “Kim bir kötülüğe aracılık ederse, kendisi için ondan bir pay var.” 4/85. (Ozan Soyer, islamianaliz)

Dipnotlar:
[1] https://oilchange.org/wp-content/uploads/2024/08/behind-the-barrel-august-2024-v3.pdf
[2] https://l24.im/LQA
[3] https://l24.im/nYsFo9
[4] https://www.bil.gov.tr/btc-hakkinda
[5] https://l24.im/h7DQ5x2
[6] https://youtu.be/agxc4zeX1E0?si=AsHDo1M9xcdl6FJj
[7] https://youtu.be/agxc4zeX1E0?si=AsHDo1M9xcdl6FJj
[8] https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=21397
[9] https://x.com/direniscadiri/status/1865023985978577055